3 học sinh TP.HCM giành giải công nghệ quốc tế nhờ mô hình 'Ngôi nhà thông minh dự báo lũ lụt'

Ba học sinh của Trường THCS Bình Thọ (phường Thủ Đức, TP.HCM) đạt huy chương bạc tại cuộc thi công nghệ quốc tế Youth Tech Asia Challenge 2026 là Bùi Tiến Cường (lớp 8/5), Mai Lê Khánh Linh (lớp 6/3) và Phạm Nguyễn Đức Phú (lớp 6/6). 

Năm 2025,hHình ảnh người dân chạy lũ trong đêm, trẻ em co ro trên mái nhà, người già chờ cứu trợ trong các đợt bão lũ… khiến nhiều người không khỏi nghẹn lòng.

Với Tiến Cường, Khánh Linh và Đức Phú cảm xúc ấy không dừng lại ở sự xót xa. “Lúc đọc những bản tin về miền Trung, tụi mình chỉ nghĩ phải làm một điều gì đó”, Cường nhớ lại.

Và từ khoảnh khắc ấy, 3 bạn đã quyết định kết nối, lập nhóm nghiên cứu khoa học nhỏ - không phải để giành giải, mà để giúp người dân vùng lũ được an toàn hơn.

Ý tưởng lớn từ câu hỏi rất nhỏ

Nhóm bắt đầu bằng những câu hỏi tưởng chừng rất đơn giản: Làm sao để người dân biết nước lũ đang lên?, Làm sao để có cảnh báo sớm, ngay cả trong đêm tối?, Liệu học sinh THCS có thể tạo ra một giải pháp hữu ích không?

Sau nhiều buổi trao đổi, cả ba đi đến một ý tưởng chung: một mô hình “ngôi nhà thông minh” có khả năng cảnh báo mưa lớn và lũ dâng, giúp người dân chủ động sơ tán sớm, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Từ đó, đề tài “Smart House for Flood Prediction - Ngôi nhà thông minh dự báo lũ lụt” ra đời, mang theo mong muốn trong trẻo của tuổi học trò: bạn giúp bạn, người giúp người.

Để biến ý tưởng thành sản phẩm thật sự là cả một hành trình đầy thử thách. Ban ngày, các bạn đi học như bao học sinh khác. Còn giờ ra chơi, giờ nghỉ trưa, buổi chiều và cả cuối tuần, phòng STEM của trường lại sáng đèn.

Cô Võ Hoàng Yến (giáo viên hướng dẫn) nhận xét: “Các em làm rất say mê, gặp lỗi là sửa, chưa được thì thử lại. Không có tâm lý nản chí, chỉ có quyết tâm làm cho bằng được”.

Khó khăn lớn nhất đến từ cảm biến dòng nước - “nhân vật khó chiều” nhất của mô hình. Cảm biến không nhận diện ổn định màu nước khiến tín hiệu cảnh báo lúc được lúc không.

“Có lúc tụi mình căng thẳng đến mức tưởng phải làm lại từ đầu”, Đức Phú kể. Nhưng thay vì bỏ cuộc, cả nhóm quyết định… thử tiếp. Hàng chục mẫu nước với màu sắc, độ đục khác nhau được mang vào phòng thí nghiệm. Thuật toán liên tục điều chỉnh để cảm biến “học” cách phân biệt nước lũ với nước sinh hoạt thông thường.

Cuối cùng, sau rất nhiều lần thử - sai, mô hình cũng vận hành trơn tru. Đó là khoảnh khắc mà cả nhóm vỡ òa trong niềm vui: “Mình làm được rồi!”.

Tự tin mang dự án công nghệ đi gõ xứ người

Vượt qua hơn 50 đề tài xuất sắc tại vòng tuyển chọn quốc gia, dự án của nhóm chính thức trở thành đại diện Việt Nam tham dự vòng chung kết Youth Tech Asia Challenge 2026 tổ chức tại Malaysia.

Lần đầu ra nước ngoài, lần đầu thi đấu quốc tế, lại phải thuyết trình hoàn toàn bằng tiếng Anh, cả ba không tránh khỏi hồi hộp. Trước mặt các bạn là những dự án công nghệ ấn tượng đến từ nhiều quốc gia châu Á.

Tiến Cường - đại diện thuyết trình - kể rằng bạn phải hít thở thật sâu trước khi bắt đầu. Khi giám khảo hỏi vì sao nhóm chọn đề tài này, hình ảnh bão lũ miền Trung lại hiện rõ ràng trong tâm trí. Những câu chuyện về sạt lở, lũ quét, người dân mất nhà cửa đã trở thành ví dụ thuyết phục nhất.

Mô hình vận hành “ngọt ngào”, phần trình bày trôi chảy, cả nhóm nắm tay nhau chờ kết quả trong hồi hộp. 

Khi tên dự án đến từ Binh Tho Secondary School - Ho Chi Minh City được xướng lên ở hạng mục Silver Award (Giải bạc), cả cô trò như vỡ òa. 

Ước mơ còn tiếp tục

Trở về Việt Nam ngay trong đêm, 3 “nhà sáng tạo nhí” mang theo niềm tự hào, lòng biết ơn thầy cô, gia đình và nhà trường đã luôn đồng hành. Thành công hôm nay là kết quả của sự dìu dắt tận tâm, của môi trường học tập khuyến khích sáng tạo và trên hết là trái tim biết rung động trước nỗi đau của cộng đồng.

Câu chuyện của Tiến Cường, Khánh Linh và Đức Phú là minh chứng rằng: tuổi nhỏ không giới hạn ước mơ lớn. Chỉ cần bắt đầu từ một câu hỏi tử tế, một mong muốn giúp người khác, các bạn hoàn toàn có thể tạo ra những điều có ích cho xã hội.

“Khi cùng học sinh tham gia chung kết tại Malaysia, cô thực sự xúc động và tự hào. Các em tự tin giao tiếp bằng tiếng Anh và thể hiện tư duy khoa học, khả năng phản biện và tinh thần đồng đội rất rõ ràng.

Cuộc thi không chỉ mang về giải thưởng, mà còn giúp các em trưởng thành, mở rộng tầm nhìn và nuôi dưỡng ước mơ lớn cho tương lai”.

Cô Vi Thị Ánh Nguyệt (Phó hiệu trưởng Trường THCS Bình Thọ)