Đến bảo tàng lắng nghe câu chuyện của những dòng sông Nam Bộ

Trưng bày "Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ" là hoạt động nằm trong dự án "Sống cùng dòng sông", được khởi xướng bởi Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam.

Đây là thành quả hợp tác giữa bốn bảo tàng tại TP.HCM gồm: Bảo tàng Lịch sử TP.HCM, Bảo tàng TP.HCM, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM với Bảo tàng Confluences (Lyon, Pháp) cùng nhiều đối tác trong và ngoài nước.

Trưng bày mở cửa đón khách tham quan từ ngày 17-6 đến 17-10. Khi đến thưởng lãm, du khách sẽ được lắng nghe "lời tự sự" của những dòng sông Nam Bộ thông qua các hiện vật, tranh ảnh và tư liệu quý giá.

Khi những dòng sông Nam Bộ "bày tỏ tâm tư" thông qua hiện vật và tranh ảnh

Điểm đặc biệt làm nên sức hấp dẫn của "Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ" nằm ở cách tiếp cận đầy sáng tạo và giàu tính nhân văn.

Tại đây, các dòng sông được nhân hóa, trở thành những nhân vật thực thụ với tiếng nói, ký ức và câu chuyện riêng.

Thông qua lời tự sự được xây dựng từ 80 hiện vật gồm các tác phẩm mỹ thuật, hình ảnh và tư liệu lịch sử, văn hóa, đời sống, trưng bày mở ra cuộc đối thoại với người xem, đưa công chúng khám phá các dòng sông Nam Bộ dưới nhiều lăng kính khác nhau.

Từ vai trò kiến tạo bản sắc văn hóa của vùng đất phương Nam, những đóng góp đối với đời sống kinh tế - xã hội cho đến các vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển đương đại, mỗi nội dung đều góp phần khắc họa mối quan hệ gắn bó giữa con người và sông nước.

"Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ" cũng giới thiệu đến du khách các hiện vật liên quan đến tín ngưỡng bản địa và du nhập, tiêu biểu như tượng thờ Thánh Mẫu hay tư liệu về các lễ hội lớn.

Các hiện vật này không chỉ phản ánh đời sống tín ngưỡng phong phú của cư dân Nam Bộ mà còn cho thấy quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa qua nhiều giai đoạn lịch sử.

Chính cách kể chuyện độc đáo này đã biến trải nghiệm tham quan từ việc đơn thuần ngắm nhìn hiện vật thành một hành trình lắng nghe, cảm nhận và suy ngẫm, giúp khách tham quan khám phá lịch sử, văn hóa vùng đất phương Nam dưới góc nhìn gần gũi và sống động hơn.

Bạn trẻ mong muốn giữ gìn và bảo tồn các dòng sông

Là sinh viên năm nhất ngành Lịch sử, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM, bạn Trương Quang Huy đã có nhiều suy ngẫm sau khi tham quan trưng bày "Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ".

"Nơi đây khắc họa rõ nét và toàn diện đời sống cư dân Nam Bộ gắn liền với các dòng sông.

Mình được nhìn thấy một bức tranh toàn cảnh về sự phát triển kinh tế từ thuở sơ khai. Dòng sông chính là huyết mạch giao thương, là nơi khởi nguồn của những khu chợ nổi sầm uất, tạo nên nét đặc trưng không nơi nào có được", bạn chia sẻ.

Theo Huy, các dòng sông là sợi dây kết nối các cộng đồng dân tộc cùng sinh sống, lưu giữ những giá trị tinh thần và thích ứng hài hòa với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu đặc trưng của vùng đất Nam Bộ.

Tuy nhiên, bên cạnh bức tranh lịch sử tươi đẹp, không gian trưng bày cũng mở ra một góc nhìn thực tế đầy trăn trở qua những ghi chép, tư liệu về hiện trạng các dòng sông hiện nay. 

Đó là thực trạng nhiều dòng sông đang dần bị ô nhiễm và suy thoái dưới tác động của con người và quá trình đô thị hóa.

"Là một người trẻ, mình nhận ra rằng việc tuyên truyền bảo vệ các con sông chỉ dừng lại ở lý thuyết thì chưa bao giờ là đủ.

Chúng ta cần đi sâu vào thực trạng, phân tích vấn đề để tìm ra những giải pháp thiết thực nhằm chung tay bảo vệ và gìn giữ những dòng sông ấy" - nam sinh viên ngành Lịch sử chia sẻ thêm.

Quang Huy cũng bày tỏ mong muốn những mô hình triển lãm như thế này sẽ được nhân rộng để nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, có cơ hội tiếp cận và tìm hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử nước nhà.