Ngành vật lý hạt nhân mở ra nhiều cơ hội mới

Những thắc mắc của Bảo Khang đã được thạc sĩ Đống Văn Hiếu Ân (Phó trưởng ban An toàn bức xạ và An ninh nguồn phóng xạ, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á) giải đáp, giúp các bạn yêu thích Vật lý hạt nhân hiểu hơn về ngành học này.

* Chào thạc sĩ, ngành Vật lý hạt nhân hiện nay ở Việt Nam đang được phát triển như thế nào?

- Ngành này đã xuất hiện và phát triển từ lâu, nhưng thời điểm hiện tại bắt đầu được chú ý nhiều hơn ở Việt Nam. Thời gian gần đây, khi Luật năng lượng nguyên tử (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và các quyết định về chiến lược, quy hoạch phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình của Thủ tướng Chính phủ đã tạo điều kiện cho việc phát triển điện hạt nhân.

Ứng dụng năng lượng nguyên tử ngày càng lan tỏa rộng rãi trong đời sống hằng ngày từ y tế, công nghiệp, nông nghiệp đến tài nguyên, môi trường.

Đặc biệt, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận đã được tái khởi động, nên lĩnh vực này ở Việt Nam ngày càng được quan tâm.

* Teen có thể làm gì sau khi theo học ngành Vật lý hạt nhân?

- Các bạn có thể làm việc theo nhiều hướng như vận hành lò nhà máy điện hạt nhân, ứng dụng trong y tế để trở thành nhà vật lý y khoa thực hiện các công việc liên quan đến xạ trị, y học hạt nhân và sản xuất dược chất phóng xạ, phụ trách công tác đảm bảo an toàn bức xạ, ứng phó sự cố bức xạ trong bệnh viện.

Thực hiện các dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử như đào tạo an toàn, kiểm định thiết bị bức xạ, đo liều chiếu xạ, đánh giá an toàn khu vực làm việc...

Trong công nghiệp, có thể làm kỹ sư kiểm tra để phát hiện hư hỏng, vết nứt hoặc ăn mòn trên kết cấu thép, mối hàn và tàu bè. Vận hành các thiết bị chiếu xạ bảo quản nông sản, chiếu xạ khử trùng vật tư y tế, chiếu xạ kiểm dịch các mặt hàng để xuất khẩu...

* Vậy teen sẽ học ngành này tại các đơn vị, trường đại học nào?

- Đối với ngành này, các bạn cần học tổ hợp xét tuyển như A00 (toán, lý, hóa), A01 (toán, lý, Anh)... Theo đề án đào tạo, Việt Nam quy hoạch 11 cơ sở đại học và cao đẳng trọng điểm nhằm đào tạo hơn 4.000 nhân lực chất lượng cao đến năm 2035. Trong đó, trọng tâm là các ngành như kỹ thuật hạt nhân, vật lý kỹ thuật cùng các lĩnh vực phụ trợ.

Tại TP.HCM, Trường đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQG TP.HCM có truyền thống lâu đời đào tạo các ngành liên quan như Vật lý học - chuyên ngành Vật lý hạt nhân, Vật lý y khoa, Kỹ thuật hạt nhân.

Trường đại học Nguyễn Tất Thành có ngành Vật lý y khoa mở từ năm 2018. Trường đại học Sư phạm có ngành Vật lý học, đào tạo thạc sĩ ngành Vật lý nguyên tử và hạt nhân.

Nhiều ngành nghề đang bị ảnh hưởng bởi AI, theo thạc sĩ, với ngành Vật lý hạt nhân thì sao?

Theo cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), AI được ứng dụng rộng rãi như xử lý hình ảnh y khoa, X quang, CT, MRI, siêu âm... không những giúp tăng độ chính xác, phát hiện sớm các bệnh lý, còn giúp giảm liều bức xạ cho bệnh nhân. AI ứng dụng trong xạ trị ung thư, giúp rút ngắn thời gian tính toán và tối ưu hóa liều bức xạ, rút ngắn thời gian chờ đợi của bệnh nhân...

Tuy nhiên, việc ứng dụng AI trong Vật lý y khoa cũng đi kèm với nhiều thách thức như các vấn đề liên quan về đạo đức, an ninh, bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư của bệnh nhân, đặc biệt liên quan đến trách nhiệm pháp lý.

* Cảm ơn thạc sĩ!