Năm mới đến rồi, bạn đã có chú heo đất cho riêng mình chưa?

Khoảnh khắc chú heo đất béo tròn vỡ choang là lúc bao nhiêu tờ tiền lẻ, tiền lì xì, tiền ăn sáng được cất giữ suốt một năm ùa ra như phép màu. Vừa hồi hộp, vừa vui, vừa thấy mình lớn thêm một chút vì đã biết tiết kiệm cho tương lai.

Đập heo xong, mua đồ Tết, mua vài món mình thích rồi sao nữa?

Tất nhiên là… mua một chú heo đất mới để nuôi lại từ đầu. Một vòng lặp quen thuộc mà năm nào tụi mình cũng háo hức chờ đợi.

Vậy tụi mình có biết những chú heo đất ấy từ đâu mà có? Ai đã nặn nên cái bụng tròn tròn, cái khe bỏ tiền bé xíu, gương mặt lúc nào cũng cười hiền như đang âm thầm giữ hộ ước mơ của tụi mình?

Hé lộ quy trình ra đời của chú heo đất

Cô Nguyễn Thị Thu Hà (chủ một cơ sở sản xuất heo đất ở phường Thủ Dầu Một, TP.HCM) cho biết, nghề làm heo đất vẫn giữ được cốt lõi thủ công, nhưng cách làm ngày nay đã có những điều chỉnh để phù hợp hơn với thị hiếu hiện đại.

Không còn làm hoàn toàn theo khuôn mẫu cố định, người thợ vừa giữ nghề, vừa linh hoạt “bắt trend” để mỗi chú heo đất đến tay tụi mình đều quen thuộc và mới mẻ.

Nguyên liệu chính vẫn là đất sét, nhưng được chọn kỹ và xử lý cẩn thận hơn để đất mềm, mịn và ít nứt vỡ. Đất sau khi nhào kỹ sẽ được tạo phom ban đầu.

Hiện nay, nhiều cơ sở sử dụng khuôn cơ bản để định hình thân heo cho nhanh và đều, sau đó chỉnh sửa hoàn toàn bằng tay. Chính công đoạn này giúp mỗi chú heo có biểu cảm riêng, không con nào giống con nào.

Khi hình dáng đã hoàn chỉnh, thợ sẽ gắn tai, mũi, chân và khe bỏ tiền - những chi tiết nhỏ nhưng quyết định “thần thái” của heo đất. Sản phẩm sau đó được phơi nắng tự nhiên từ 2 đến 3 ngày để đất se lại trước khi đưa vào lò nung.

Công đoạn nung heo đất đòi hỏi nhiều kinh nghiệm. Heo được nung trong lò suốt nhiều giờ liền để đạt độ cứng vừa phải, đủ chắc chắn để “giữ tiền” suốt cả năm. Sau khi ra lò, heo đất tiếp tục bước vào giai đoạn được nhiều bạn yêu thích: sơn màu và trang trí.

Nếu như trước đây heo đất chỉ quen với màu hồng, đỏ truyền thống, thì nay màu sắc phong phú hơn nhiều. Người thợ phủ lớp sơn lót, rồi sơn màu theo yêu cầu: từ pastel nhẹ nhàng đến những gam màu nổi bật, thậm chí vẽ thêm họa tiết, phong cách chibi hay ghi tên riêng.

Nhờ vậy, nhiều chú heo đất Lái Thiêu ngày nay mang dáng vẻ rất “trendy”, trở thành món quà Tết hoặc bạn đồng hành tiết kiệm được U15 yêu thích.

Heo đất phiên bản mới nhiều màu sắc xuất hiện, mỗi con một chủ đề với biểu cảm và hình dáng độc đáo khác nhau. Thậm chí, nhiều bạn còn đặt heo đất theo yêu cầu để làm quà Tết không đụng hàng.

Cậu bạn nuôi lớn những điều tử tế từ việc bỏ ống heo

Với bạn Nguyễn Trần Khánh Huy (lớp 9A6 Trường THCS Tân Thành, xã Bắc Tân Uyên, TP.HCM), việc bỏ tiền vào ống heo không chỉ là thói quen tiết kiệm, mà còn là cách để làm những điều ý nghĩa.

Huy bắt đầu bỏ ống heo từ năm 7 tuổi, khi nhìn thấy ba mẹ và anh hai mỗi ngày đều dành dụm ít tiền. Từ thói quen giản dị ấy, cậu bạn có chú heo đất đầu tiên trong đời với màu vàng điểm thêm hoa văn xanh lá, tím trông vừa ngộ nghĩnh vừa thân quen. 

Lần “mổ heo” đầu tiên mang về cho Huy khoảng 750.000 đồng. Không mua đồ chơi hay tiêu xài vội vàng, Huy dùng số tiền ấy sắm sách vở cho năm học tiếp theo như phần thưởng nhỏ cho sự kiên trì của chính mình.

Theo năm tháng, mỗi chú heo đất đến với Huy đều đánh dấu một chặng đường trưởng thành. Tết năm nay, cậu bạn tiếp tục chia tay chú heo đồng hành suốt năm 2025. 

Đặc biệt hơn cả, đây là món quà do một người bạn trong lớp, gia đình làm nghề heo đất, gửi tặng. Huy còn tự tay tô màu, chăm chút từng chi tiết để chú heo mang dấu ấn riêng, như một người bạn cùng mình lớn lên.

Khi chú heo được đập ra, tổng số tiền Huy tích góp lên đến 2.160.000 đồng. Nhưng điều khiến nhiều người cảm động là Huy không giữ tất cả cho riêng mình. Bạn quyết định trích 50% số tiền để gửi tặng các bạn nhỏ chịu ảnh hưởng bởi chất độc da cam, mong góp thêm một chút ấm áp cho những ngày Tết đang đến gần.

Giữa thời đại ví điện tử và thanh toán không tiền mặt, heo đất có thể không còn là món đồ “hiện đại” nhất. Nhưng chính sự giản dị ấy lại giúp tụi mình học được nhiều điều: biết tiết kiệm, biết chờ đợi và biết nghĩ cho người khác từ những việc rất nhỏ.

Cuối năm, chú heo đất cũ đã hoàn thành nhiệm vụ, chú heo đất mới lại được đặt lên bàn học. Và trong từng tích góp mỗi ngày, không chỉ có tiền bạc, mà cả những thói quen đẹp cũng đang lớn dần cùng tụi mình.