Viết tiếp câu chuyện 50 năm Khăn Quàng Đỏ làm bạn cùng thiếu nhi

Tọa đàm “50 năm Khăn Quàng Đỏ đồng hành cùng phong trào Đội” diễn ra tại tòa soạn Khối ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ - Báo Tuổi Trẻ vào ngày 26-5-2026, những cô chú lãnh đạo qua các thời kỳ đã cùng nhau lật mở lại những trang ký ức đầy xúc động và gửi gắm niềm tin, hy vọng dành cho thế hệ làm báo hôm nay.

Chương trình do Ban biên tập Báo Tuổi Trẻ - Khối ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ tổ chức chào mừng 85 năm Ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh (15-5-1941 - 15-5-2026) và tiến tới kỷ niệm 50 năm Ngày phát hành báo Khăn Quàng Đỏ số đầu tiên (12-1-1977 - 12-1-2027).

Những trang báo bắt đầu từ tình yêu đặc biệt dành cho thiếu nhi

Trở lại mái nhà chung đầy ắp kỷ niệm, chú Lê Văn Nuôi không giấu được sự xúc động khi xem những thước phim tư liệu.

Chú Nuôi nhớ lại những ngày đầu nhận nhiệm vụ tại báo Khăn Quàng Đỏ, tòa soạn khi ấy chỉ khoảng 30 người, đa phần đều ở độ tuổi đôi mươi. Dù còn trẻ, tất cả đều mang trong mình sự nhiệt huyết, tinh thần dấn thân và một tình yêu đặc biệt dành cho thiếu nhi.

“Chính sức trẻ ấy đã làm nên một tuần báo với đủ món ăn tinh thần vui tươi, gần gũi cho lứa tuổi khăn quàng đỏ”, chú Nuôi cho biết.

Một trong những kỷ niệm sâu đậm nhất với chú là cuộc vận động quyên góp 10.000 quyển sách cho thiếu nhi huyện Duyên Hải nay là Cần Giờ. Bởi, những năm sau ngày đất nước thống nhất 30-4-1975, vùng đất này còn nghèo khó đủ bề: thiếu trường, thiếu lớp và cả sách vở…

Sau chuyến đi thực tế, đội ngũ làm báo Khăn Quàng Đỏ đã phát động chương trình quyên góp sách gửi đến thiếu nhi nơi đây.

Chỉ sau khoảng 3 tháng, cuộc vận động đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ từ Hội đồng Đội TP.HCM, đội viên và đoàn viên thành phố, với số lượng sách quyên góp vượt chỉ tiêu gấp 10 lần.

Chú Nuôi chia sẻ, điều làm nên giá trị của báo Khăn Quàng Đỏ suốt nhiều năm qua không chỉ là những trang báo hay, mà còn là tình yêu thương dành cho thiếu nhi.

“Đội ngũ làm báo hôm nay hãy tiếp tục dấn thân, đi nhiều hơn, lắng nghe nhiều hơn để viết những bài báo tiệm cận với cuộc sống của thiếu nhi. Đặc biệt là những tấm gương vượt khó, để từ đó tiếp thêm niềm tin, động lực cho các bạn nhỏ trên hành trình trưởng thành”, chú Lê Văn Nuôi gửi gắm.

Tiếp thêm động lực cho những gương sáng vượt khó

Xuất hiện tại chương trình, chị Huỳnh Anh - tấm gương hiếu học vượt khó từng được giới thiệu trên ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ mang theo lời cảm ơn chân thành dành cho báo, cho người phóng viên năm xưa đã dang tay giúp đỡ mình.

Chị Huỳnh Anh bồi hồi chia sẻ về hành trình không may mắn của chính mình. Chị bị liệt cả hai chân, việc đi lại với chị từng là thử thách đầy khó khăn. Có giai đoạn đôi chân cứng đơ, chỉ cần bước lên dốc là té ngửa. Để giữ thăng bằng, chị phải cúi người và đi lùi, nhưng ngay cả bản thân chị lúc ấy cũng không hiểu vì sao.

Chính cô Bích Hạnh (bút danh Ba Tâm) trên ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ là người phát hiện ra quy luật ấy sau nhiều lần quan sát và chỉ cho chị cách di chuyển để không bị ngã.

“Cảm ơn chị Bích Hạnh đã phát hiện ra em, vì chính em cũng không phát hiện ra mình”, chị Huỳnh Anh nghẹn ngào.

Không chỉ viết bài về tấm gương vượt khó của cô học trò nhỏ năm ấy bằng sự trân trọng và niềm tin, cô Bích Hạnh còn âm thầm đồng hành cùng chị trong nhiều chặng đường sau này.

Từ những ngày tham gia trại hè vượt khó do báo Khăn Quàng Đỏ tổ chức, đến khi chị Huỳnh Anh cùng lúc đậu ba trường đại học, rồi lập gia đình và có cuộc sống riêng, cô vẫn luôn ở bên động viên, cho chị những lời khuyên và nâng đỡ như người thân trong gia đình.

Những phong trào, sân chơi mang dấu ấn khăn quàng đỏ

Suốt 50 năm đồng hành cùng thiếu nhi TP.HCM, báo Khăn Quàng Đỏ không chỉ lan tỏa phong trào Đội mà còn trực tiếp khởi xướng nhiều hoạt động, sân chơi ý nghĩa.

Từ phong trào thu gom giấy vụn xây dựng “Đoàn tàu Thiếu niên Tiền phong”, vận động “10 nghìn quyển sách cho thiếu nhi Duyên Hải”, đến các chương trình “Thú bông tặng bạn”, “Đồ chơi tặng bạn”, “Góc học tập tặng bạn”, “Bầu ơi thương lấy học trò miền Trung”… đều nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của đội viên, thầy cô và phụ huynh, lan tỏa tinh thần sẻ chia và nhân ái.

Báo Khăn Quàng Đỏ còn tạo nên nhiều sân chơi quen thuộc cho thiếu nhi TP.HCM suốt nhiều thập niên. Từ Giải Lê Quý Đôn, Nhà sáng tạo trẻ, Nhà sử học nhỏ tuổi, Em yêu Tổ quốc Việt Nam đến các cuộc thi Gương mặt tuổi hồng, CLB Sáng tác, CLB Phóng viên nhí… đã trở thành nơi nuôi dưỡng tài năng, chắp cánh cho nhiều thế hệ cây bút, thủ lĩnh Đội và bạn trẻ tự tin trưởng thành. Với nhiều học sinh, Khăn Quàng Đỏ không chỉ là tờ báo tuổi thơ mà còn là một phần ký ức thanh xuân đầy sắc màu.

Tự hào là thế hệ được nuôi dưỡng, tiếp lửa cho phong trào Đội

Trưởng thành từ người đội viên, tiếp tục gắn bó với công tác Đoàn và hôm nay chị Trịnh Thị Hiền Trân là Phó Bí thư Thành Đoàn TP.HCM, Chủ tịch Hội đồng Đội TP.HCM - một trong những thế hệ được nuôi dưỡng từ chính giá trị đẹp mà báo Khăn Quàng Đỏ đã bền bỉ vun đắp suốt 50 năm qua.

Chị Hiền Trân chia sẻ, càng gắn bó với công tác Đội, chị càng cảm nhận rõ vai trò đặc biệt của báo Khăn Quàng Đỏ đối với phong trào thiếu nhi thành phố.

Từ số báo đầu tiên phát hành ngày 12-1-1977, Khăn Quàng Đỏ không chỉ đồng hành cùng nhiều thế hệ đội viên mà còn như một “thước phim lịch sử” lưu giữ sinh động hành trình phát triển của phong trào Đội TP.HCM qua từng giai đoạn.

Đây là nguồn tư liệu quý để những người làm công tác Đội nghiên cứu và có những bước tiến mới trong việc tổ chức các phong trào Đội dành cho thiếu nhi.

Chị Hiền Trân mong muốn trong thời gian tới, Hội đồng Đội TP.HCM và ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ sẽ có thêm nhiều hoạt động phối hợp sâu rộng hơn, đặc biệt trong việc kết hợp giữa báo chí truyền thống với những hình thức thể hiện hiện đại, sáng tạo để đến gần hơn với đội viên và thiếu nhi hôm nay.

CLB Phóng viên nhí - Vườn ươm tài năng

Bạn Nguyễn Ngọc Bảo An (lớp 6 Trường THCS Thông Tây Hội, phường Thông Tây Hội, TP.HCM - thành viên nhỏ tuổi của CLB Phóng viên nhí) cho biết, bản thân cảm thấy vô cùng ngưỡng mộ khi được lắng nghe những câu chuyện của các thế hệ đi trước.

Ít ai biết rằng trước khi đến với CLB Phóng viên nhí, Bảo An từng loay hoay với cách làm văn. Tình cờ thấy thông tin về câu lạc bộ trên fanpage Khăn Quàng Đỏ, bạn đã nhờ mẹ đăng ký ngay.

Được rèn luyện từ CLB Phóng viên nhí, cô bạn đã cải thiện rõ khả năng viết văn ở trường. Nếu trước đây điểm Văn của An chỉ quanh mức 8 - 9 điểm thì sau khi tham gia câu lạc bộ, An liên tục đạt điểm 9,5 rồi 9,8 nhờ vốn từ phong phú và cách diễn đạt sáng tạo hơn.

“Nếu không tham gia câu lạc bộ, chắc mình chưa được tự tin và tiến bộ như bây giờ”, Bảo An bày tỏ.

Nhìn lại chặng đường 50 năm, từ những trang báo đầu tiên cho đến nay, ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ đã thực hiện sứ mệnh xây dựng một lớp đội viên, thiếu nhi chăm học, học giỏi, yêu quê hương đất nước và trở thành những người hữu ích cho xã hội. 

Chặng đường ấy sẽ tiếp tục được viết tiếp bằng niềm tin, khát vọng và những “mùa hoa” mới rực rỡ của thiếu nhi thành phố hôm nay.

Bìa KQĐ tuần này là hình ảnh bạn Nguyễn Phương Nhã Uyên (lớp 7/4 Trường THCS Tôn Thất Tùng, phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM) vinh dự thắt khăn quàng cho cô Đỗ Thị Mỹ (nguyên Tổng biên tập báo Khăn Quàng Đỏ) tại chương trình tọa đàm “50 năm báo Khăn Quàng Đỏ đồng hành cùng phong trào Đội”.