Virus Ebola là gì? Bệnh do virus Ebola gây ra nguy hiểm thế nào?

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Congo và Uganda đang ghi nhận đợt bùng phát dịch bệnh do virus Ebola diễn biến phức tạp, do chủng virus Bundibugyo (BDBV) gây ra, với số ca mắc và tử vong cao.

Từ ngày 24-4 đến 19-5-2026, hai quốc gia này ghi nhận hơn 500 trường hợp nghi mắc bệnh, trong đó có 130 ca tử vong.

Ngày 16-5-2026, WHO công bố đây là tình trạng y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu (PHEIC) theo Điều lệ Y tế quốc tế (IHR-2005).

Ngày 24-5, Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) đã có văn bản hỏa tốc yêu cầu các cơ sở y tế, sở y tế các tỉnh, thành phố chủ động phòng chống bệnh do virus Ebola trước nguy cơ bệnh lây lan.

Bệnh do virus Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có khả năng lây lan nhanh, tỷ lệ tử vong cao.

Virus Ebola là gì, lây lan thế nào?

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh Ebola do các virus thuộc chi Orthoebolavirus, họ Filoviridae gây ra.

Đến nay, các nhà khoa học đã xác định được 6 chủng virus thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó có 3 chủng từng gây ra các đợt bùng phát dịch lớn, bao gồm: chủng Ebola (EBOV), chủng Sudan (SUDV) và chủng Bundibugyo (BDBV).

Hiện chỉ có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh Ebola do chủng Ebola gây ra.

Nhiều nhận định cho rằng dơi ăn quả thuộc họ Pteropodidae là vật chủ tự nhiên của virus gây bệnh Ebola. Con người bị lây nhiễm virus khi tiếp xúc gần với máu, dịch tiết, nội tạng... của động vật bị nhiễm bệnh.

Tốc độ lây nhiễm virus từ người sang người rất nhanh, vì tất cả dịch từ cơ thể người bệnh đều có chứa virus. Đường lây có thể là tiếp xúc trực tiếp (qua vết thương hở có máu, dịch) hoặc gián tiếp qua các vật thể, bề mặt có dính máu, dịch, nước tiểu, nước bọt...

Người bệnh Ebola không thể lây truyền bệnh trước khi xuất hiện triệu chứng, và họ vẫn có khả năng lây nhiễm chừng nào máu của họ còn chứa virus.

Bệnh do virus Ebola gây ra có triệu chứng gì?

Thời gian ủ bệnh (thời gian từ khi nhiễm bệnh đến khi xuất hiện triệu chứng) dao động từ 2 đến 21 ngày.

Các triệu chứng của bệnh Ebola có thể xuất hiện đột ngột, bao gồm: sốt, mệt mỏi, khó chịu, đau cơ, đau đầu và đau họng. Sau đó người bệnh có biểu hiện nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, phát ban, các triệu chứng suy giảm chức năng thận và gan.

Một số trường hợp còn có biểu hiện chảy máu, có thể là máu lẫn trong chất nôn và phân, chảy máu từ mũi, nướu răng và âm đạo.

Khi bệnh nặng, người bệnh có thể trở nên lú lẫn, cáu gắt và hung hăng.

Rất khó để phân biệt bệnh Ebola với các bệnh truyền nhiễm khác như sốt rét, thương hàn, lỵ, viêm màng não và các bệnh sốt xuất huyết do virus khác gây ra vì các triệu chứng ở giai đoạn đầu khá giống nhau.