Chuyện những người trẻ tìm thầy học nhạc cụ truyền thống

Cậu bạn mê tiếng đàn kìm

Một sáng cuối tuần, có cơ hội theo chân bạn Huỳnh Văn Khang (18 tuổi), ngụ phường Vĩnh Thông, tỉnh An Giang đến lớp học đàn kìm của thầy Thái Thành Hưng (còn gọi là Út Hưng), tôi được chứng kiến không khí học tập đầy say mê của các bạn trẻ. Lớp học tuy nhỏ nhưng ấm cúng, trên bàn là nhiều nhạc cụ dân tộc như đàn bầu, đàn kìm, đàn tranh... được sắp xếp ngay ngắn.

Khang cùng các bạn ngồi thẳng lưng, chăm chú dõi theo từng lời giảng của thầy, tay lướt trên dây đàn đầy hứng khởi. Không khí lớp học đầy sự tập trung, nhưng cũng ngập tràn tiếng cười của những người trẻ đang tìm thấy niềm vui với nhạc cụ truyền thống.

“Mình bén duyên với đàn kìm từ việc tham gia hát đờn ca tài tử trước đây. Lúc đó, mình chỉ đi theo mấy cô, chú để hát vì đam mê nhưng lần đầu nhìn thấy nghệ sĩ đánh đàn kìm trên sân khấu, mình rất thích nên quyết định thử học. Mình bắt đầu học từ tháng 8-2023 với thầy Minh Thới. Sau khi học xong cơ bản, mình được thầy Thới giới thiệu đến thầy Út Hưng và theo học đến hôm nay”, Khang kể.

Ban đầu, việc học đàn kìm đối với Khang không hề dễ dàng. Không có giáo trình chính thức nào, từ cách cầm đàn, đặt ngón, bấm dây đến cảm nhận nhịp điệu và âm sắc đặc trưng của nhạc cụ đều là thử thách lớn.

Khang chia sẻ: “Thời gian đầu học, mình nản lắm nhưng mỗi khi nhìn thấy cây đàn, nhìn thấy những cô, chú, anh chị biểu diễn say mê thì mình như được tiếp thêm sức mạnh. Mình còn chủ động lên mạng tìm kiếm các tài liệu, video, bài giảng liên quan, vừa học vừa thử nghiệm nên đã rút ra được nhiều kinh nghiệm cho mình”.

Vừa kể chuyện, Khang vừa lấy trong ba lô ra một cuốn sổ nhỏ và đưa tôi xem. Cuốn sổ trông hơi cũ, bên trong là tất cả ghi chép của Khang về những điều quan trọng từ kiến thức, kỹ thuật đến những lưu ý cần nhớ khi luyện tập đàn kìm. 

Cuốn sổ này không chỉ giúp Khang hệ thống hóa kiến thức mà còn trở thành người bạn đồng hành quý giá trên hành trình theo đuổi đam mê âm nhạc truyền thống.

Là gương mặt mới nhưng Khang đã nhận được khá nhiều lời mời biểu diễn. 

Những buổi trình diễn không chỉ gói gọn trong việc giao lưu đờn ca tài tử trong và ngoài tỉnh, mà còn có các sự kiện văn hóa mang đậm dấu ấn dân gian, cổ truyền do các cơ quan, ban ngành của tỉnh tổ chức.

Gần đây nhất, Khang tham gia biểu diễn cho Chuyên đề Sân khấu hóa một số nghi thức trong đám cưới Nam Kỳ do Bảo tàng tỉnh An Giang thực hiện. Sự xuất hiện của một gương mặt trẻ với niềm đam mê âm nhạc truyền thống bên cạnh những cái tên “lão làng” khiến nhiều khán giả và đồng nghiệp bất ngờ, thích thú.

Gắn bó với nhạc cụ dân tộc không chỉ mang lại niềm vui...

Đang trò chuyện cùng Khang, tôi bị thu hút bởi tiếng đàn cò của bạn Châu Minh Hòa. Bạn Hòa (17 tuổi) ngụ phường Rạch Giá, tỉnh An Giang, chỉ mới bắt đầu học đàn cò từ tháng 9-2025, nhưng khả năng sử dụng đàn cò của Hòa thật sự ấn tượng.

Cơ duyên đưa Hòa đến với đàn cò là khi bạn tham gia làm công tác hậu cần trong chương trình Sân khấu hóa một số nghi thức trong đám cưới Nam Kỳ do Bảo tàng tỉnh tổ chức.

Đứng trong cánh gà, quan sát các nghệ sĩ kéo đàn, đặc biệt là âm thanh da diết, mộc mạc của đàn cò khiến Hòa bắt đầu hứng thú và quyết định học thử nhạc cụ này. Hòa rất tích cực luyện tập, học hỏi từ các thầy và từ các tài liệu trực tuyến, đồng thời tham gia các buổi giao lưu đờn ca tài tử để nâng cao kỹ năng.

“Đối với mình, đàn cò giống như một người bạn mới. Mỗi khi cầm đàn lên, mọi áp lực và căng thẳng trong cuộc sống dường như nhẹ nhàng hơn. Mình tập trung vào từng nốt, từng nhịp, mọi thứ khác tự nhiên lùi lại phía sau. Việc chơi đàn cò không chỉ là luyện tập hay biểu diễn, mà còn là cách mình giữ tinh thần ổn định.

Mình thấy, nhạc cụ dân tộc có thể trở thành công cụ thư giãn hiệu quả cho giới trẻ. Không chỉ giúp rèn luyện kỹ năng và cảm thụ âm nhạc, việc học và chơi nhạc cụ còn là cách xả stress lành mạnh, giúp các bạn cân bằng cảm xúc. Gắn bó với nhạc cụ dân tộc không chỉ mang lại niềm vui, mà còn là sự kết nối với văn hóa truyền thống, vừa học, vừa giải trí bổ ích”, Hòa bộc bạch.

Tài tử dân gian Thái Thành Hưng nói: “Thật sự tôi rất vui và tự hào khi thấy ngày càng nhiều bạn trẻ quan tâm và yêu thích nhạc cụ dân tộc. Không chỉ Khang hay Minh Hòa, những học trò của tôi luôn chủ động tìm hiểu, thể hiện niềm đam mê thực sự với âm nhạc truyền thống.

Điều này chứng tỏ nhạc cụ dân tộc không chỉ là di sản văn hóa, mà còn có sức sống, được các bạn trẻ tiếp nhận và lan tỏa theo cách của riêng mình. Mỗi khi nhìn các em biểu diễn, tôi cảm thấy những nỗ lực của mình như được nhân lên và tin rằng âm nhạc truyền thống sẽ còn được gìn giữ, phát triển lâu dài”.