Mở sách ra, học được nhiều điều hay hơn mỗi ngày

Thứ 6, mở sách ra thôi!

15 phút đầu giờ sáng thứ 6 hằng tuần, Trường THCS Duy Tân (phường Vũng Tàu, TP.HCM) bắt đầu ngày học thú vị: Tụi mình đọc sách.

Hoạt động này được duy trì đều đặn nên cứ đến thứ 6, nhiều bạn chủ động mang theo sách hoặc ghé thư viện mượn từ trước. Thư viện và tủ sách lớp cũng được bổ sung thêm nhiều đầu sách từ truyện tranh, truyện dài đến sách kỹ năng, khoa học… để mỗi bạn tìm được cuốn hợp với “gu” của mình.

Bạn Lê Khanh (lớp 8/2) chia sẻ: “Mình thích đọc các tác phẩm văn học Việt Nam. Đọc nhiều nên mình thấy học văn dễ hơn, vốn từ cũng phong phú hơn”.

Cô Nguyễn Thanh Hằng (Tổng phụ trách Trường THCS Duy Tân) cho biết, 15 phút đọc sách đầu giờ giống như bước “khởi động nhẹ” trước khi vào bài. Nhiều học sinh chia sẻ sau khi đọc, các bạn thoải mái hơn, dễ tập trung và cũng chủ động tìm sách để đọc nhiều hơn.

“Nhà trường không đặt nặng việc phải đọc bao nhiêu mà mong các bạn cảm thấy thoải mái khi mở sách. Khi đã thích, các bạn sẽ tự đọc nhiều hơn”, cô Hằng nói.

Đọc sách sáng tạo hơn

Nếu việc đọc đôi khi khiến tụi mình thấy hơi “khó vào” thì sân khấu lại mang đến một cách tiếp cận khác, dễ cảm hơn.

Tại Trường THCS Hoàng Văn Thụ (phường Vườn Lài, TP.HCM), các bạn CLB Văn học đã chọn cách sân khấu hóa các tác phẩm văn học trong sách giáo khoa với phiên bản gần gũi và trẻ trung. Những tình tiết từng nằm trên trang sách giờ được thể hiện qua lời thoại, biểu cảm và cách diễn của chính học sinh.

Thay vì chỉ đọc và tưởng tượng, người xem có thể trực tiếp “nhìn thấy” câu chuyện diễn ra. Hoạt động này giúp học sinh mạnh dạn hơn trong việc tiếp cận văn học, biến những trang sách tưởng chừng khô khan thành những câu chuyện có thể cảm nhận bằng cảm xúc thật.

Ngoài ra, trường còn duy trì CLB Văn học để học sinh thử viết và kể lại câu chuyện theo cách của riêng mình.

Khi thư viện trở nên hiện đại

Tại thư viện Trường THCS Colette (phường Xuân Hòa, TP.HCM), hệ thống tra cứu tự động được áp dụng giúp học sinh tìm sách nhanh hơn, không cần dò tìm thủ công như trước. Không gian đọc cũng được sắp xếp lại gọn gàng, thoáng và thân thiện, tạo cảm giác dễ chịu khi đến thư viện.

Đặc biệt, ngoài sách in, học sinh còn có thể tra cứu thêm tài liệu học tập ngay tại thư viện, giúp việc tìm kiếm thông tin cho bài học hoặc dự án dễ dàng hơn.

Bạn Lê Ngọc Yến Nhi (lớp 8A5) chia sẻ: “Mình thấy thư viện trường bây giờ hiện đại hơn, có hệ thống tra cứu nên tìm sách nhanh và còn có thể tìm thêm tài liệu học tập nữa. Vì vậy, việc chuẩn bị bài dễ hơn, không mất nhiều thời gian như trước”.

Những thay đổi này khiến thư viện không chỉ là nơi mượn sách, mà còn trở thành không gian để học sinh chủ động tìm kiếm kiến thức theo nhiều cách khác nhau.

Mang cả "kho sách" theo bên mình

Không chỉ dừng lại ở sách giấy, nhiều học sinh hiện nay đang có thêm những cách đọc mới như nghe audio book hay đọc ebook trên điện thoại, máy đọc sách.

Việc đọc nhờ vậy linh hoạt hơn. Có bạn tranh thủ đọc vài trang khi rảnh, có bạn nghe sách trên đường đi học, mỗi người một cách nhưng đều dễ bắt đầu hơn so với trước.

Bạn Đoàn Liêu Gia Phúc (lớp 8A8 Trường THCS Vân Đồn, phường Xóm Chiếu, TP.HCM) chia sẻ: “Mình thường đọc ebook trên điện thoại vì tiện, mở ra đọc được ngay. Mình thấy kiểu đọc này khá hữu ích vì tra nhanh từ khó, đánh dấu đoạn hay và quay lại đọc khi cần, nên việc học cũng dễ hơn”.

Khi việc đọc không còn gói gọn trong sách giấy, tụi mình có thêm nhiều lựa chọn để tiếp cận sách theo cách phù hợp với mình.

3 lợi ích từ việc đọc sách

Theo cô Trần Thị Thanh (Chủ nhiệm CLB Văn học Trường THCS Hoàng Văn Thụ), khi duy trì thói quen đọc sách, học sinh thường thay đổi theo những hướng rõ rệt sau:

* Tự tin hơn trong giao tiếp: Đọc nhiều giúp học sinh có thêm ý tưởng để chia sẻ, diễn đạt suy nghĩ rõ ràng và bớt ngại khi nói chuyện hay trình bày trước người khác.

* Vốn từ phong phú hơn, viết tốt hơn: Những cách diễn đạt trong sách dần “ngấm” vào cách viết, giúp bài văn tự nhiên hơn, tránh lặp ý và thể hiện cảm xúc tốt hơn.

* Suy nghĩ sâu hơn và linh hoạt hơn: Khi đọc thường xuyên, học sinh không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn biết đặt câu hỏi, liên hệ thực tế và nhìn vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau.

Cô cho biết những thay đổi này không đến ngay lập tức nhưng sẽ rõ dần khi việc đọc trở thành thói quen hằng ngày.

Bí quyết ghi nhớ sách của "đại sứ văn hóa đọc"

Để đọc sâu và nhớ lâu, trước hết cần xác định rõ mục tiêu khi cầm cuốn sách trên tay: mình đang muốn tìm hiểu điều gì. Khi nội dung đúng với điều mình cần, việc ghi nhớ sẽ trở nên tự nhiên hơn.

Trong quá trình đọc, không nhất thiết phải đọc đều tất cả các phần. Có đoạn có thể lướt nhanh nhưng cũng có đoạn nên dừng lại, đọc chậm, thậm chí đọc lại. Sau mỗi chương, bạn tạm dừng và tự hỏi mình vừa đọc được gì, đâu là ý quan trọng và có thể áp dụng ra sao.

Một cách giúp nhớ lâu hơn là liên hệ nội dung trong sách với trải nghiệm của bản thân. Khi câu chuyện gợi nhắc đến những gì mình từng gặp, kiến thức sẽ không còn “xa lạ” mà trở nên gần gũi.

Ngoài ra, việc chia sẻ lại điều mình đã đọc như kể cho bạn bè nghe hoặc viết lại theo cách hiểu của mình cũng giúp ghi nhớ tốt hơn. Đây là cách biến kiến thức trong sách thành trải nghiệm của chính mình.

Bên cạnh đó, việc dùng bút highlight đánh dấu những đoạn quan trọng cũng giúp việc xem lại sau này nhanh và hiệu quả hơn.

Nhà báo TRUNG NGHĨA (Đại sứ Văn hóa đọc TP.HCM 2023-2024)