Thầy hiệu trưởng mách teen bí quyết chinh phục môn hóa học

Thầy Huỳnh Thanh Phú (Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, phường Bến Thành, TP.HCM) vừa được tuyên dương là một trong những giáo viên có thành tích xuất sắc trong công tác bồi dưỡng học sinh tham gia Cuộc thi Olympic TP.HCM dành cho học sinh THPT năm học 2025-2026 môn hóa học. 

Thầy chia sẻ cùng Mực Tím nhiều kinh nghiệm ôn tập hữu ích cho teen trong giai đoạn "nước rút" trước kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Với góc nhìn của một người đồng hành cùng nhiều thế hệ học sinh giỏi, thầy Phú khẳng định: "Môn hóa rất công bằng, chỉ cần hiểu bản chất thì một công thức nhỏ cũng có thể mở ra cả bài toán dài".

Giai đoạn nước rút: học thật đúng thay vì học thật nhiều

*Thưa thầy, ở giai đoạn "nước rút", học sinh nên ôn tập môn hóa như thế nào để vừa đạt hiệu quả cao lại vừa không bị quá áp lực?

- Thầy Huỳnh Thanh Phú: Ở giai đoạn này, ôn hóa không còn là học thật nhiều mà là học thật đúng. Các em đừng cố nhồi nhét quá nhiều dạng bài mới. Thay vào đó, hãy chia thời gian mỗi ngày thành từng chặng nhỏ: buổi sáng tập trung làm đề, buổi chiều sửa lỗi sai, buổi tối chỉ cần đọc lại những câu mình từng làm mất điểm.

Đừng đánh đổi một đêm thức quá khuya mệt nhoài để lấy vài câu điểm số. Một cái đầu tỉnh táo vào ban ngày luôn quý giá hơn rất nhiều.

Khi áp lực đè nặng, hãy nhớ: đề thi không hỏi các em hoàn hảo đến đâu, mà đang thử thách các em bình tĩnh tới mức nào. 

Nhận diện những cái "bẫy" dễ mất điểm trong cấu trúc đề thi

*Thưa thầy, với cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT hiện nay, học sinh thường dễ đánh rơi điểm số ở những lỗi hoặc dạng bài nào nhất?

- Thầy Huỳnh Thanh Phú: Theo cấu trúc hiện tại, học sinh thường mất điểm nhiều nhất ở phần II (câu hỏi trắc nghiệm đúng/sai) và phần III (câu hỏi trắc nghiệm trả lời ngắn).

Phần II hay bị lầm tưởng là phần "dễ ăn điểm", nhưng thực tế lại rất dễ mất điểm oan. Dạng bài đúng - sai đòi hỏi tính toàn diện, chỉ cần các em nhận định sai một ý nhỏ là kéo theo mất điểm gần như cả câu.

Nhiều em có kiến thức tốt nhưng do đọc đề quá nhanh, suy luận vội vàng hoặc nhớ kiến thức mơ hồ nên dễ nhầm lẫn giữa bản chất và hiện tượng.

Đặc biệt, các câu hỏi về điện phân, kim loại, este - amin hay câu hỏi thực nghiệm rất dễ cài cắm những cái "bẫy" tinh vi. Muốn làm tốt phần này, các em phải hiểu thật chắc, tuyệt đối không học vẹt, học mẹo và phải tập thói quen đọc chậm từng dữ kiện.

Phần III lại là nơi đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong toán học. Chỉ cần một sai sót nhỏ trong quá trình bấm máy tính, nhầm số mol, quên điều kiện phản ứng hay đổi sai đơn vị là công sức "đi tong", dù hướng giải hoàn toàn đúng. 

Nhiều học sinh học lực khá giỏi nhưng vào phòng thi tâm lý căng thẳng, dẫn đến những bước tính toán sai rất đáng tiếc.

Lời khuyên của thầy là các em không nên ôm đồm kiến thức mới lúc này. Hãy tập trung sửa kỹ những lỗi sai cũ, luyện tốc độ làm bài vừa phải và giữ đầu óc thật bình tĩnh. Với môn hóa, đôi khi điểm số hơn nhau không phải ở chỗ ai biết nhiều hơn, mà ở sự cẩn thận đến phút cuối cùng.

Mẹo giữ "cái đầu lạnh" và chiến thuật làm bài thông minh trong phòng thi

*Thầy có "mẹo" nào giúp teen làm bài thi tốt, hạn chế tối đa sai sót và giữ vững tâm lý khi đối diện với đề thi chính thức không ạ?

- Thầy Huỳnh Thanh Phú: Có một bí quyết rất quan trọng mà thầy thấy nhiều học sinh giỏi hóa đều áp dụng: đừng lao vào đề thi như đang chạy đua, hãy tiếp cận bài làm như một người trưởng thành và điềm tĩnh.

Thầy thường khuyên học sinh của mình nằm lòng 3 nguyên tắc:

1. Câu dễ phải ăn chắc tuyệt đối: không được để mất điểm ở những câu nhận biết, thông hiểu.

2. Phần II đọc chậm hơn bình thường một nhịp: để rà soát kỹ các từ ngữ mang tính "cạm bẫy".

3. Phần III làm tới đâu kiểm tra tới đó: đừng tin hoàn toàn vào cảm giác "em thấy mình làm đúng rồi", hãy kiểm tra lại số liệu ngay khi ra kết quả.

Và hãy nhớ kĩ, khi vào phòng thi nếu gặp câu khó, các em đừng hoảng sợ. Vì thực tế câu hỏi đó cũng đang làm khó hàng chục ngàn thí sinh khác. Người chiến thắng không phải là người ngay lập tức biết đáp án, mà là người giữ được cái đầu lạnh lâu hơn.

Đêm trước ngày thi, hãy đi ngủ đủ giấc, ăn nhẹ nhàng và mang một tâm trạng ổn định vào phòng thi. Một bộ não bình tĩnh luôn giải hóa tốt hơn một bộ não căng thẳng.

Học hóa bằng ánh mắt khám phá để thấy môn học có "linh hồn"

*Là người đã bồi dưỡng rất nhiều học sinh giỏi đoạt giải cao, theo thầy điều quan trọng nhất để một học sinh có thể học tốt và yêu thích môn hóa là gì?

- Thầy Huỳnh Thanh Phú: Bản chất của việc học tốt môn hóa không phải là sở hữu một trí nhớ siêu phàm để thuộc lòng công thức, mà là hiểu được bản chất và luôn giữ được sự tò mò.

Nhiều học sinh sợ hóa vì nghĩ đó là thế giới của những phương trình khô khan. Nhưng thực ra, hóa học rất đẹp. Đó là câu chuyện kể về sự biến đổi của vạn vật xung quanh ta: vì sao thanh sắt lại gỉ theo thời gian, vì sao lá cây đổi màu khi chuyển mùa, vì sao viên thuốc có thể cứu người, hay vì sao một ngọn lửa lại có thể mang nhiều sắc màu đến thế...

Khi các em nhìn hóa học bằng ánh mắt khám phá thay vì đối phó, các em sẽ thấy môn học này có "linh hồn".

Những học sinh đi được xa nhất cùng môn hóa không hẳn là những người thông minh nhất, mà là những người bền bỉ nhất. Các em ấy luôn có thói quen đặt câu hỏi "vì sao", không sợ sai và không bao giờ bỏ cuộc trước một bài toán hóc búa.

Học hóa cũng cần tư duy hệ thống. Đừng học rời rạc từng chương, hãy nhìn kiến thức như những mắt xích liên kết chặt chẽ. Khi đã hiểu rõ bản chất của electron, của liên kết, của phản ứng oxi hóa - khử… các em sẽ thấy những bài toán khó bỗng nhiên trở nên vô cùng logic.

Lời nhắn gửi từ thầy Hiệu trưởng

*Thầy có lời chúc hay thông điệp nào muốn gửi gắm đến các sĩ tử sắp bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không ạ?

- Thầy Huỳnh Thanh Phú: Thầy chỉ mong các em bước vào phòng thi với tinh thần trung thực nhất, làm hết khả năng của mình.

Hãy luôn giữ tinh thần lạc quan, không tự tạo áp lực nặng nề cho bản thân. Hãy tự tin và nhớ rằng: đường đời có trăm ngàn ngã rẽ, chỉ cần các em có ý chí và sự định hướng đúng đắn, kiểu gì chúng ta cũng sẽ về đến đích!