Cấm gen alpha dùng mạng xã hội: Nên hay không nên? Kỳ 1: Gen alpha bước vào thành phố không ngủ

POV (*): Bạn đang là nhân vật chính trong một bộ phim gia đình hiện đại.

* Mẹ: “Đưa điện thoại đây! 11 giờ đêm rồi còn nhắn tin gì nữa?”

* Con: “Con đang làm bài nhóm trên Zalo mà mẹ! Cả lớp đều online hết á!”

* Mẹ: “Học thì ít, tám chuyện thì nhiều. Không mạng xã hội gì hết, đi ngủ!”.

* Con: ............................................................................................

Nếu bạn là nhân vật trong tình huống này, bạn sẽ phản ứng thế nào?

A. Đồng ý với mẹ vì giờ nghỉ ngơi là quan trọng.

B. Đồng ý với bạn học sinh trong câu chuyện vì việc học bây giờ không còn nằm trong sách vở nữa.

Một cuộc tranh luận quen thuộc trong nhiều gia đình, nhưng đằng sau đó là một câu hỏi lớn hơn: mạng xã hội đang chiếm vị trí nào trong đời sống học sinh?

Bạn biết gì về “thành phố không ngủ”?

Mạng xã hội được ví như “thành phố không ngủ”, nơi người dùng luôn kết nối, chia sẻ và tương tác gần như mọi lúc.

Theo anh Nguyễn Minh Cường (kỹ sư phần mềm), mạng xã hội là những nền tảng trực tuyến cho phép người dùng kết nối, chia sẻ nội dung và tương tác với nhau thông qua internet. Nói đơn giản hơn, nếu internet giống như một “thành phố khổng lồ” thì mạng xã hội chính là những “địa điểm tụ tập” bên trong thành phố đó.

Ở đó, mọi người có thể trò chuyện, đăng hình ảnh, xem video hay chia sẻ suy nghĩ của mình.

Ví dụ, khi tụi mình tìm tài liệu học tập trên Google hay đọc tin tức trên website trường học, đó là đang sử dụng internet. Còn khi xem video, nhắn tin trên TikTok hay đăng story trên Instagram, đó là đang sử dụng mạng xã hội.

Bản đồ “thành phố không ngủ” của mỗi người

Mỗi bạn học sinh gần như có một bản đồ “đóng đô” riêng. Trên bản đồ ấy, TikTok luôn đông vui với đủ loại trend nhảy múa, clip biến hình và những video “coi một cái là cuốn thêm cả tiếng”.

Đi thêm vài “con phố”, bạn sẽ bắt gặp Instagram hay Threads nơi hội mê chụp ảnh, đăng story và viết những dòng tâm trạng “deep” tụ tập mỗi ngày.

Trong khi đó, Facebook và Zalo lại giống “trụ sở chính” của học sinh với đủ thông báo lớp học, deadline bài tập hay tin nhắn từ phụ huynh.

Còn về đêm, nhiều “game thủ nhí” lại kéo nhau sang Discord hoặc Roblox để vừa chơi game vừa trò chuyện rôm rả.

Ngoài ra, mỗi ngày vẫn có thêm nhiều nền tảng mới xuất hiện, khiến “bản đồ cư dân số” của tụi mình luôn cập nhật không ngừng. Vì vậy, mỗi học sinh gần như đều xây dựng cho mình một “không gian riêng” trong thế giới online tùy theo nhu cầu.

Mạng xã hội “bá” đến mức nào?

Mạng xã hội mở ra cả thế giới chỉ bằng một cú “chạm”. Chỉ cần điện thoại có internet, các bạn có thể trò chuyện với bạn bè, gọi video cho ba mẹ, nhận thông báo từ lớp học hay tìm kiếm thông tin phục vụ học tập và cuộc sống.

Có lần bị trật chân phải nghỉ học gần một tuần, bạn Nguyễn Minh Phúc (lớp 9 Trường THCS Phan Đăng Lưu, xã Đông Thạnh, TP.HCM) từng lo sẽ không theo kịp bài trên lớp. Nhưng nhờ nhóm chat lớp trên Zalo, Phúc vẫn nhận được bài tập, hình chụp nội dung cô ghi trên bảng và cả lịch kiểm tra từ bạn bè.

Trong khi đó, bạn Dương Mỹ Quyên (lớp 9 Trường THCS Hồng Bàng, phường Chợ Lớn, TP.HCM) lại xem mạng xã hội như “kho ý tưởng” sau giờ học. Mỗi tối, cô bạn thường dành thời gian xem video hướng dẫn học tiếng Anh, làm đồ thủ công.

Chỉ với vài thao tác, khoảng cách về không gian hay thời gian dường như được thu hẹp lại, giúp các bạn kết nối và khám phá nhiều điều mới mỗi ngày.

Bạn có sẵn sàng “làm chủ” hành trình?

Mạng xã hội thực sự hấp dẫn khi kết nối chúng ta với bạn bè, đưa chúng ta đến “những thành phố” mới mẻ, đầy ắp “nội dung”. Nhưng liệu chúng ta có “làm chủ” được hành trình hấp dẫn đó không hay chỉ đang trôi theo dòng chảy online - nơi nội dung, xu hướng và thông báo liên tục kéo chúng mình đi mà không kịp dừng lại để suy nghĩ, hiểu điều hay, làm điều tốt?

Liệu những cư dân mạng dưới 16 tuổi có đủ bản lĩnh để không bị “lạc lối” trong thế giới ảo? Liệu người lớn có nên cấm Gen Alpha sử dụng mạng xã hội?

(*) POV (Point of View): Góc nhìn nhập vai như bạn đang ở trong tình huống của nhân vật chính.