Gen alpha nên làm gì khi thấy clip phản cảm, bạo lực trên mạng xã hội?

Vì sao học sinh dễ bị cuốn vào các clip phản cảm?

Tuổi mới lớn là giai đoạn cực kỳ tò mò. Tụi mình thích khám phá điều mới, muốn biết “thực hư ra sao” và đôi khi không muốn mình là người “tối cổ” trong nhóm bạn. Chính tâm lý đó khiến nhiều bạn dễ bấm vào những clip gây sốc trên mạng xã hội vì:

* Tò mò trước tiêu đề giật gân: “Không xem là tiếc cả đời!”, “Sốc toàn tập!”...

* Hiệu ứng đám đông: Thấy bạn bè share, bình luận rôm rả nên cũng bấm xem.

* Thuật toán gợi ý: Càng xem, mạng xã hội càng đề xuất nội dung tương tự.

* Tâm lý muốn chứng tỏ: Muốn mình “gan dạ”, không sợ những thứ rùng rợn.

"Xin link full HD đi!"

Bạn Anh Quân (lớp 8, phường Nhiêu Lộc, TP.HCM) từng nghĩ chuyện “xin link” chỉ là bình thường. Một lần trong nhóm chat lớp có bạn gửi vào một đoạn cắt video mâu thuẫn giữa hai bạn học sinh. Chỉ vài phút sau, phía dưới là hàng loạt tin nhắn: “Xin link”, “Gửi riêng đi!”, “Cho coi với!”...

Quân cũng nhắn theo. “Lúc đó mình chỉ sợ không biết chuyện gì, bị coi là lạc hậu thôi”, Quân chia sẻ.

Nhưng sau khi bấm vào đường link được gửi riêng, Quân nhận ra nội dung không chỉ phản cảm, trang web còn hiện lên những quảng cáo lạ khiến bạn phải thoát ra vội vàng. Vài ngày sau, bảng đề xuất trên mạng xã hội của bạn liên tục xuất hiện những clip tương tự.

Xem clip bạo lực não bộ bị ảnh hưởng thế nào?

Thỉnh thoảng trên mạng lại xuất hiện những thử thách như quay clip mạo hiểm nơi công cộng, cố tình “troll” người lạ để tạo tình huống kịch tính hay đưa ra hình phạt quá đà trong các buổi livestream “PK” (PK TikTok là tính năng đối kháng trực tiếp trên livestream. Cụ thể hai hoặc nhiều nhà sáng tạo nội dung thi đấu thu hút lượt tương tác và quà tặng từ người xem trong thời gian quy định.)

Theo Thạc sĩ tâm lý học lâm sàng Lê Thế Hanh, việc tiếp xúc thường xuyên với nội dung bạo lực có thể:

* Làm tụi mình nhạy cảm hơn với cảm xúc tiêu cực.

* Khiến hành vi hung hăng trở nên “bình thường hóa”.

* Tăng cảm giác lo lắng, sợ hãi hoặc ám ảnh.

Đặc biệt, với học sinh đang trong giai đoạn hình thành nhân cách, những hình ảnh tiêu cực lặp đi lặp lại có thể ảnh hưởng đến cách nhìn nhận về thế giới xung quanh.

Nói đơn giản rằng não bộ của tụi mình giống như “miếng bọt biển”. Thấm nội dung gì mỗi ngày, nó sẽ dần bị nhuộm màu bởi nội dung đó.

4 dấu hiệu cho thấy bạn nên "dừng xem ngay"

Nếu gặp một clip có những đặc điểm sau, tụi mình nên thoát ra ngay:

* Nội dung kích động bạo lực, thù ghét hoặc hành vi phạm pháp.

* Hình ảnh gây ám ảnh, phản cảm, không phù hợp lứa tuổi.

* Thử thách có nguy cơ gây nguy hiểm cho bản thân hoặc người khác.

* Video kêu gọi bấm vào đường link lạ để xem “bản đầy đủ” hoặc “phiên bản không che”.

Nhiều bạn nghĩ: “Mình chỉ xem thôi mà, đâu có làm gì xấu” nhưng trên mạng xã hội, lượt xem cũng là một sự ủng hộ. Càng nhiều tương tác, nội dung càng được đề xuất rộng rãi. Điều đó đồng nghĩa với việc nhiều bạn nhỏ tuổi có thể vô tình tiếp xúc với nội dung chưa phù hợp.

5 bước tự bảo vệ mình trên mạng xã hội

Biết nhận ra nội dung xấu là bước đầu tiên. Quan trọng hơn là tụi mình chọn cách phản ứng thế nào.

1. CHỦ ĐỘNG “DỌN DẸP” BẢNG TIN

Bỏ theo dõi hoặc chặn những tài khoản thường xuyên đăng nội dung tiêu cực. Mạng xã hội là không gian của bạn và bạn có quyền quyết

định mình muốn nhìn thấy điều gì mỗi ngày.

2. BÁO CÁO NỘI DUNG VI PHẠM

Báo cáo của bạn có thể giúp cho nội dung xấu bị hạn chế hoặc gỡ bỏ.

3. KHÔNG TIẾP TAY BẰNG TƯƠNG TÁC

Không bình luận kích động, không thả cảm xúc cho vui, không chia sẻ dù chỉ để “bàn tán”.

4. GIỚI HẠN THỜI GIAN SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI

Đặt ra khung giờ cụ thể trong ngày. Khi không bị cuốn vào màn hình quá lâu, tụi mình sẽ tỉnh táo hơn và ít bị “dẫn dắt” bởi các nội dung gây sốc.

5. TÌM NGƯỜI LỚN KHI CẦN

Nếu một video khiến bạn lo lắng, sợ hãi hoặc bối rối, hãy nói với ba mẹ, thầy cô hoặc người lớn mà bạn tin tưởng. Chia sẻ sớm giúp cảm xúc được giải tỏa và tránh hiểu sai vấn đề.

Tỉnh táo - kỹ năng quan trọng của công dân số

Thế hệ học sinh hôm nay lớn lên cùng điện thoại thông minh. Điều đó không sai. Nhưng bên cạnh kỹ năng học tập, tụi mình còn cần kỹ năng làm chủ mạng xã hội.

Không phải cái gì “viral” cũng đáng xem. Không phải thử thách nào đông người tham gia cũng là điều nên thử. Và không phải nội dung video nào cũng là điều nên tò mò. Tỉnh táo không làm tụi mình bớt vui. Ngược lại, nó giúp tụi mình trưởng thành hơn mỗi ngày.

Lần tới, khi thấy một clip đang “nổi như cồn”, thay vì hỏi “CÓ NÊN XEM KHÔNG?”, thử hỏi: “XEM XONG, MÌNH ĐƯỢC GÌ?”

Nếu câu trả lời là không gì cả, có lẽ lướt qua mới là lựa chọn thông minh.