Chú ý! Có thể bạn đang đeo tai nghe sai cách bấy lâu nay

Tai nghe và bí mật cảm xúc của U15

Chiếc tai nghe nhỏ xíu đôi khi lại che cả một thế giới bên trong. Cô bạn Dương Mỹ Quyên (lớp 9 Trường THCS Hồng Bàng, phường Chợ Lớn, TP.HCM) cho biết: “Mình hay đeo tai nghe khi học bài để tập trung hơn. Có nhạc nhẹ chạy nền, mình bớt bị phân tâm và làm bài nhanh hơn hẳn”.

Còn bạn Cao Phạm Thiên Khoa (lớp 9 Trường THCS Nguyễn Thị Hương, xã Nhà Bè, TP.HCM) chiếc tai nghe mang ý nghĩa khác hẳn: “Ở chỗ đông người mình dễ căng thẳng. Đeo tai nghe giúp mình thở đều hơn và bớt lo”.

Chiếc tai nghe nhỏ xíu dường như đã trở thành “vật bất ly thân” đối với nhiều học sinh, giúp các bạn tìm được khoảng yên tĩnh giữa nhịp sống ồn ào.

Khi chiếc tai nghe không phát ra âm thanh

Không phải lúc nào tai nghe cũng đi kèm âm nhạc. Một số học sinh hướng nội đeo tai nghe chỉ để tạo khoảng cách với thế giới bên ngoài.

Theo ThS tâm lý Sala Tâm, đây là một hình thức tự xoa dịu cảm xúc hoàn toàn bình thường. Tai nghe không chỉ để nghe nhạc mà còn chứa đựng nhiều “bí mật” về cảm xúc:

* Giảm tiếng ồn: Tai nghe tạo ra “vùng yên tĩnh mini”, giúp não nghỉ ngơi và giảm áp lực từ môi trường xung quanh.

* Tạo không gian riêng: Với các bạn hướng nội, tai nghe mang lại cảm giác kiểm soát môi trường, giúp bớt lo lắng khi ở nơi đông người.

* Tín hiệu xã hội: Chỉ cần đeo tai nghe, các bạn gửi thông điệp rằng đang muốn yên tĩnh, tránh những cuộc trò chuyện không mong muốn.

* Tự trấn an cảm xúc: Nghe nhạc nhẹ hoặc chỉ cần cảm giác tai nghe trên tai có thể giúp ổn định nhịp tim, giảm stress và làm tâm trạng dịu lại.

Âm thanh thiên nhiên có thực sự khiến tụi mình thư giãn?

ThS tâm lý Sala Tâm cho biết: âm thanh thiên nhiên đúng là có “phép màu” riêng. Tiếng mưa rơi, tiếng sóng biển hay tiếng lá xào xạc có nhịp lặp lại đều đặn, nên não không phải căng lên để phân tích từng âm một.

Khi không phải “gồng mình” như lúc nghe tiếng ồn lớn, cơ thể tự động thả lỏng và nhịp tim cũng chậm lại một chút. Nhờ vậy cảm giác căng thẳng giảm xuống rất nhanh.

Đặc biệt, âm thanh thiên nhiên nhẹ nhàng, không bất ngờ hay chói tai nên não hiểu đây là môi trường an toàn. Khi cảm giác an toàn xuất hiện, tâm trạng tụi mình sẽ tự nhiên dịu lại. Có bạn còn kể rằng chỉ cần bật tiếng mưa là đầu óc đỡ rối, giống như có luồng gió mát thổi qua trong đầu vậy.

Thế nên nếu lúc học bài mà thấy mệt, mở nhẹ tiếng mưa hoặc tiếng gió thôi cũng đủ để đầu óc “hạ nhiệt” rồi.

Nguy cơ khi đeo tai nghe quá 60 phút

Nhiều bạn U15 nghĩ rằng đeo tai nghe lâu sẽ tập trung được hoặc thoải mái hơn. 

Nhưng theo bác sĩ CK1 Nguyễn Mạnh Hưng (chuyên khoa Nhi, Bệnh viện Nhi Đồng 2), thính lực của học sinh từ 10-15 tuổi nhạy cảm hơn người lớn, nên sử dụng tai nghe liên tục có thể tác động không nhỏ.

Những rắc rối âm thầm sẽ ảnh hưởng đến:

* Thính giác: bật nhạc quá to hoặc đeo liên tục có thể gây ù tai, nghe tiếng gió hay ve kêu. Lâu dài, một số tần số cao có thể giảm vĩnh viễn.

* Toàn thân: đeo nhiều giờ liên tục còn ảnh hưởng não bộ và tinh thần. Nhức đầu, chóng mặt hay mệt mỏi là chuyện thường gặp, khả năng tập trung và ghi nhớ cũng giảm.

'3 không' giúp nghe nhạc vừa chill vừa an toàn

Muốn đeo tai nghe mà vẫn giữ đôi tai khỏe mạnh? Tụi mình chỉ cần nhớ “combo 3 KHÔNG” siêu dễ này:

* KHÔNG nghe quá 60% âm lượng tối đa: Âm lượng càng to, tai càng mệt. Giữ mức âm lượng vừa đủ giúp tụi mình thưởng thức nhạc mà không làm tổn thương thính giác.

* KHÔNG nghe liên tục quá 60 phút: Đôi tai cũng cần nghỉ ngơi như cơ thể vậy. Sau khoảng một giờ, nên tháo tai nghe vài phút để tai thư giãn.

* KHÔNG đeo tai nghe khi đang ngủ, chạy xe hoặc cần quan sát xung quanh: Vì lúc này tụi mình cần tập trung vào môi trường. Đeo tai nghe dễ bỏ lỡ tín hiệu nguy hiểm hoặc làm giảm khả năng phản xạ.

Và nếu phải nghe lâu, ưu tiên tai nghe overear (tai nghe chụp tai) thay vì in-ear. Loại này ôm vừa tai, giảm áp lực trực tiếp lên ống tai, mang cảm giác thoải mái, bảo vệ thính lực tốt hơn, đặc biệt khi nghe nhiều giờ.

Tai nghe giúp tụi mình thư giãn và tìm lại sự dễ chịu sau một ngày dài, nhưng đừng quên còn rất nhiều điều thú vị đang diễn ra xung quanh. Vừa nghe nhạc an toàn, vừa dành thời gian kết nối và tận hưởng cuộc sống ngoài màn hình - đó mới là cách “chill” đúng nghĩa.