Người trẻ kể chuyện văn hóa qua bộ lịch năm mới

Mang văn hóa rối nước vào lịch năm mới

Sinh ra và lớn lên giữa làng quê Bắc Bộ, nơi ao làng, đình làng và những buổi múa rối nước gắn liền với ký ức tuổi thơ, Nguyễn Thị Hồng Anh (sinh viên ngành Thiết kế đồ họa, Trường đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương) đã chọn cách kể lại những câu chuyện quen thuộc qua bộ lịch năm 2026 mang tên Hồn quê.

Với Hồng Anh, múa rối nước không đơn thuần là một loại hình nghệ thuật biểu diễn, mà là di sản văn hóa phi vật thể phản ánh sinh hoạt, tín ngưỡng và tư duy thẩm mỹ của người Việt qua nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, những giá trị ấy đang dần bị mai một. Chính vì vậy, bộ lịch Hồn quê ra đời như một cách đưa múa rối nước trở lại đời sống thường nhật, gần gũi hơn với giới trẻ.

Nguồn cảm hứng chủ đạo của dự án bắt nguồn từ ký ức sinh ra và lớn lên tại Đông Anh - nơi nổi tiếng với làng rối nước Đào Thục. Những hình ảnh quen thuộc đã in sâu trong ký ức, trở thành chất liệu cảm xúc để bạn kể lại bằng hình ảnh.

Năm 2026 được Hồng Anh chọn như một cột mốc để xâu chuỗi những câu chuyện quê hương, tái hiện các tích trò rối nước đặc trưng bằng một cách tiếp cận mới mẻ.

Về tạo hình, Hồng Anh lựa chọn phong cách tranh khắc gỗ, một ngôn ngữ tạo hình vừa gần gũi với thiết kế đồ họa vừa mang đậm tinh thần dân gian.

Các nhân vật được xây dựng gợi nhớ đến rối gỗ truyền thống, mộc mạc và giản dị. Bảng màu trầm ấm, gần với chất liệu giấy dó và tranh khắc gỗ, tạo cảm giác kết nối với di sản của thế hệ cha ông. Bố cục phẳng, nhấn mạnh mảng khối và đường nét, hạn chế chi tiết cầu kỳ, giúp giữ trọn “hồn cốt” truyền thống nhưng vẫn phù hợp với thẩm mỹ hiện đại.

Ý tưởng cho từng trang lịch được xây dựng dựa trên nhịp điệu mùa trong năm kết hợp với các tích trò múa rối nước. Những tháng đầu năm mang không khí lễ hội, sum vầy; giữa năm gắn với lao động, sinh hoạt làng quê; cuối năm lắng đọng, gợi cảm giác hồi tưởng.

Tất cả tạo thành một dòng chảy cảm xúc xuyên suốt 12 tháng, như một câu chuyện trọn vẹn về đời sống nông thôn Việt Nam.

Bộ lịch kết hợp giữa truyền thống và hiện đại

Bộ lịch năm mới 2026 của anh Vương (nghệ danh Vuongo, họa sĩ minh họa, thiết kế đồ họa) ra đời như một cách nhìn lại hành trình sáng tạo cá nhân suốt một năm vừa qua.

Ý tưởng thực hiện bộ lịch đến khá tự nhiên khi anh nhìn lại một năm đã qua và nhận ra mỗi bức tranh đều gắn với một giai đoạn cảm xúc riêng.

Có tranh được vẽ trong những ngày nhiều năng lượng, có bức ra đời giữa những khoảng lặng. Từ đó, anh nghĩ đến việc gom nhặt những “mảnh ghép” ấy thành một cuốn lịch.

Xuyên suốt bộ lịch, Vuongo giữ nguyên phong cách minh họa quen thuộc của mình làm “xương sống”. Điểm nhấn đặc biệt của bộ lịch nằm ngay ở phần bìa, với tác phẩm Đám cưới ngựa - bức tranh từng lọt top 20 trong cuộc thi Vẽ Con Ngựa do Tired City tổ chức.

Anh cho biết, quá trình thực hiện bức tranh này bắt đầu từ bài toán tìm kiếm một ý tưởng vừa mới lạ, không trùng lặp với các thí sinh khác, vừa phá cách nhưng vẫn giữ được hơi thở dân gian truyền thống.

“Từ câu hỏi phải Vẽ Con Ngựa sao cho khác, mình chợt nghĩ đến việc biến tấu từ tranh dân gian Đông Hồ - Đám cưới chuột. Mình tự hỏi: nếu ngựa cũng có một đám cưới linh đình như chuột thì sẽ thế nào?”, anh kể. Từ ý tưởng ấy, Đám cưới ngựa dần hình thành với tinh thần vừa quen vừa lạ.

Ở khâu tạo hình, anh Vương không chọn những tông màu vàng, đỏ, nâu vốn quen thuộc trong tranh dân gian, mà mạnh dạn chuyển sang bảng màu hồng - tím hiện đại, tạo cảm giác mới mẻ và phá cách.

Song song đó là quá trình nghiên cứu tạo hình từng chú ngựa sao cho mỗi nhân vật có pose dáng, biểu cảm và đặc trưng riêng, tránh cảm giác đơn điệu hay “một màu”.

Chính sự kết hợp giữa cảm hứng dân gian và tư duy đương đại ấy đã giúp Đám cưới ngựa tạo được dấu ấn riêng.

Bên trong bộ lịch các artwork được sắp xếp khá ngẫu nhiên, không tuân theo một công thức cố định. Tuy nhiên, anh vẫn chủ động đặt để một vài tháng theo “vibe” riêng: tháng 9 - tháng sinh nhật mang sắc thái cá nhân hơn; tháng 10 gợi không khí Trung thu; tháng 12 mang “vibe” Giáng sinh.