Bạn trẻ tự tay chưng mâm ngũ quả ngày Tết

Bên cạnh bánh chưng xanh, câu đối đỏ hay cành đào thắm, mâm ngũ quả là mảnh ghép không thể thiếu tạo nên bức tranh Tết cổ truyền trọn vẹn.

Không chỉ là vật phẩm dâng cúng tổ tiên để tỏ lòng hiếu kính, mâm ngũ quả còn ẩn chứa những triết lý nhân sinh sâu sắc và ước vọng về một năm mới an khang, thịnh vượng của người Việt.

Khi người trẻ tiếp nối giá trị truyền thống

Trước đây, việc đi chợ, chọn hoa quả và sắp xếp bàn thờ gia tiên thường là công việc của  những người lớn tuổi trong gia đình bởi họ có kinh nghiệm, am hiểu tường tận về phong tục, tập quán truyền thống.

Thế nhưng, Tết Nguyên đán những năm gần đây chứng kiến một cuộc "đổ bộ" ngoạn mục của các bạn trẻ vào những ngày Tết. Lướt một vòng Instagram, Threads hay các hội nhóm "Yêu Bếp", "Nghiện Nhà", không khó để bắt gặp hàng loạt bài đăng khoe mâm ngũ quả đầy màu sắc do chính tay người trẻ bày trí.

Bạn Trần Duy Long (phường Tân Thuận, TP.HCM) cho biết những năm gần đây, bạn là người đảm nhận chưng mâm ngũ quả cho gia tiên.

Dù gia đình có gốc Bắc nhưng sống ở TP.HCM đã lâu nên mọi năm, Duy Long chọn chưng mâm ngũ quả theo phong tục miền Nam.

"Mâm ngũ quả cho gia tiên phải có 5 loại trái cây, tượng trưng cho 5 ngũ hành Kim - Thủy - Mộc - Hỏa - Thổ. Với gia đình mình, dừa và xoài là 2 loại quả chính, 3 loại quả còn lại sẽ được thay đổi tùy theo năm", cậu bạn chia sẻ thêm.

Học thêm nhiều điều mới khi lần đầu chưng mâm ngũ quả

Chia sẻ với Mực Tím, bạn Nông Nguyễn Khánh Nghi (phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng) cho biết đây là lần đầu tiên bạn bày trí mâm ngũ quả vào dịp Tết.

Mâm ngũ quả mà cô bạn bày trí có 5 loại quả: dừa, đu đủ, xoài, thơm và quýt.

Trong đó, dừa, đu đủ và xoài mang ý nghĩa cầu mong tiền bạc sung túc, đủ xài, đủ chi tiêu; thơm là loại quả có nhiều mắt, để "trông coi" nhà cửa; trái quýt mang ý nghĩa gia đình hòa thuận, quấn quýt, yêu thương nhau.

Khánh Nghi cho biết việc cùng gia đình bày trí mâm ngũ quả giúp cô bạn có thêm nhiều trải nghiệm thú vị.

"Khi phụ người lớn chưng mâm ngũ quả giúp mình gần gũi với các thành viên trong gia đình hơn, đồng thời duy trì sự liên kết giữa các thế hệ, tiếp nối văn hoá truyền thống thờ cúng tổ tiên".

Năm đầu tiên phụ mẹ chưng mâm ngũ quả, bạn Nguyễn Ngọc Minh Uyên (phường Phú Thạnh, TP.HCM) cũng học hỏi thêm nhiều điều mới về phong tục Việt Nam.

"Mọi năm, việc đi chợ và chưng mâm ngũ quả đều do mẹ mình thực hiện, mình sợ làm sai và đổ vỡ nên cũng không dám xin làm cùng. 

Nhưng năm nay thấy bản thân đã đủ lớn, mình mạnh dạn xin mẹ bày trí mâm quả, tìm hiểu ý nghĩa của từng loại trái cây", bạn kể.

Minh Uyên cho biết khác với 5 loại quả thường thấy là mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài và sung, cô bạn thay dừa và xoài thành trái thanh long và táo.

Giải thích về sự thay đổi trên, cô bạn cho biết, thanh long tượng trưng cho rồng, có ý nghĩa mong ước luôn bay cao và tiến về phía trước; quả táo có màu đỏ tượng trưng cho sự bình an và may mắn.

Sau khi phụ mẹ chưng mâm ngũ quả, cô bạn nhận thấy nền văn hóa của Việt Nam vô cùng phong phú và có nhiều điều hay ho mà bản thân chưa biết.

"Mình nghĩ, chưng mâm ngũ quả giờ đây là một kỹ năng sống cần thiết đối với các bạn trẻ, chứng tỏ sự trưởng thành và khả năng quán xuyến gia đình, chứ không đơn thuần là công việc nhà ngày Tết", Minh Uyên bày tỏ.