Lí do năm nay (và nhiều năm nữa), ngày cuối năm rơi vào ngày 29 thay vì 30 Tết?

Trong tâm thức nhiều người Việt, 30 Tết mới thực sự là ngày cuối cùng của năm âm lịch - thời khắc khép lại mọi bộn bề trước khi bước sang năm mới.

Thế nhưng tháng Chạp năm Ất Tỵ chỉ có 29 ngày. Điều đó đồng nghĩa với việc ngày cuối cùng của năm cũ trước khi bước sang năm Bính Ngọ 2026 là ngày 29 tháng Chạp.

Thực tế, đây là cách vận hành hoàn toàn bình thường của lịch âm.

Vì sao có năm tháng Chạp 29 ngày, có năm 30 ngày?

Lịch âm không được xây dựng dựa trên vòng quay của Trái Đất quanh Mặt Trời như dương lịch mà dựa trên chu kỳ chuyển động của Mặt Trăng.

Mỗi tháng âm lịch bắt đầu từ ngày trăng mới (ngày sóc) và kết thúc ngay trước lần trăng mới kế tiếp. Khoảng thời gian giữa hai lần trăng mới kéo dài trung bình khoảng 29,53 ngày.

Vì con số này không tròn, nên khi quy đổi thành ngày tháng cụ thể, lịch âm buộc phải làm tròn thành 29 hoặc 30 ngày. Kết quả là có tháng thiếu (29 ngày) và tháng đủ (30 ngày).

Tháng Chạp năm Ất Tỵ 2025 rơi vào tháng thiếu, nên năm âm lịch kết thúc ở ngày 29. Đêm giao thừa diễn ra trong ngày 29 đó, chứ không có ngày 30 Tết như nhiều người vẫn quen gọi.

Thiếu một ngày có làm Tết Bính Ngọ 2026 ngắn lại?

Nhiều người có cảm giác Tết đang đến nhanh hơn vì không có ngày 30 tháng Chạp. Các gia đình vốn quen chuẩn bị mâm cỗ tất niên vào ngày 30, nên khi tháng Chạp chỉ có 29 ngày, nhịp sinh hoạt cuối năm dường như cũng gấp gáp hơn.

Tuy nhiên, xét về thực hành văn hóa, các nghi thức truyền thống không hề thay đổi. Lễ cúng tất niên vẫn được thực hiện vào ngày cuối cùng của năm âm lịch - tức ngày 29 tháng Chạp.

Thời khắc giao thừa vẫn diễn ra bình thường khi năm cũ khép lại và năm mới bắt đầu.

Vì vậy, dù lịch âm có 29 hay 30 ngày tháng Chạp, không khí sum vầy và ý nghĩa của thời khắc chuyển giao năm mới vẫn vẹn nguyên trong đời sống văn hóa người Việt.