Mang thai ngoài ý muốn ở tuổi học trò, những tổn thương sẽ còn dai dẳng

Theo thống kê của Bệnh viện Từ Dũ, từ năm 2023 - 2025, tỷ lệ bỏ thai ở tuổi vị thành niên có xu hướng tăng lên (năm 2023: khoảng 3,1%; 2024: khoảng 3,6%; 2025: khoảng 3,8%). Đây là con số khiến các bác sĩ không khỏi lo ngại, bởi đằng sau mỗi ca phá thai là những hệ lụy nặng nề cả về thể chất lẫn tâm lý.

Bác sĩ CKII Phạm Quang Nhật (Phó Trưởng khoa điều hành Khoa Kế hoạch gia đình Bệnh viện Từ Dũ) cho biết, dù là người trưởng thành hay vị thành niên, việc phá thai đều để lại những hậu quả.

Hậu quả của việc hiểu lầm về thuốc phá thai

Thực tế tại bệnh viện cho thấy, không ít trường hợp nhập viện trong tình trạng cấp cứu do tự ý mua thuốc phá thai trên mạng. Có bạn khoảng 16-17 tuổi tìm mua thuốc phá thai trên mạng, sử dụng thuốc sai liều, thậm chí uống đến 10 viên một lúc.

Hậu quả là bạn bị băng huyết nặng, tổn thương tử cung nghiêm trọng. Dù được cứu chữa kịp thời nhưng chức năng tử cung của bạn không còn như trước, nguy cơ vô sinh rất cao.

Bác sĩ Nhật cho biết, ở tuổi vị thành niên, các em hiếm khi khám sức khỏe để biết mình có bệnh lý hay bất thường nào không. Cộng với sự thiếu hiểu biết, suy nghĩ “ai cũng dùng giống nhau” dẫn đến việc sử dụng liều lượng cao, từ đó dẫn đến những hậu quả trầm trọng.

“Thuốc phá thai bắt buộc phải có chỉ định của bác sĩ. Việc sử dụng thuốc phá thai cần phụ thuộc vào tuần tuổi thai, tình trạng tử cung và sức khỏe người mang thai” - bác sĩ Nhật nhấn mạnh.

Cơ sở chui và cái bẫy bảo mật

Theo bác sĩ Nhật, ở độ tuổi vị thành niên, khi tâm lý và thể chất chưa hoàn thiện, việc mang thai ngoài ý muốn khiến nhiều bạn rơi vào trạng thái sợ hãi, cam chịu, không dám chia sẻ với gia đình.

Thậm chí có trường hợp bị người lớn hoặc bạn trai đe dọa. Từ đó, các bạn tìm đến những cơ sở phá thai chui. Những cơ sở này đánh trúng tâm lý hoảng sợ, e ngại bị phát hiện của các bạn, có những cam kết như: không đau, không để lại hồ sơ, không ai biết... Thế nhưng những cái “không” này tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Bác sĩ Nhật cho biết, Bệnh viện Từ Dũ đã nhiều lần tiếp nhận những trường hợp phá thai tại các cơ sở chui, sau đó phải chuyển cấp cứu vì thai ngoài tử cung, mất máu nghiêm trọng, thậm chí buộc phải cắt ống dẫn trứng.

Nỗi sợ quá lớn khiến các bạn không dám đến những cơ sở lớn, uy tín như bệnh viện và có người giám hộ đi cùng. Điều này đã để lại những hậu quả khôn lường.

Theo quy định, việc điều trị cho trẻ vị thành niên cần có người giám hộ hợp pháp. Các cơ sở khám chữa bệnh đều phải lưu lại hồ sơ, điều này không ảnh hưởng đến tính bảo mật thông tin. Bác sĩ Nhật khẳng định, bệnh viện luôn bảo mật thông tin bệnh nhân tối đa.

Bên cạnh đó, trẻ vị thành niên cũng được thăm khám và tư vấn tâm lý riêng. Bệnh viện Từ Dũ đã trang bị phòng tư vấn tâm lý cho các bạn. Tại đây, chuyên viên sẽ lắng nghe cả tâm tư của các bạn và người giám hộ.

Những tổn thương âm thầm

Thực tế tại bệnh viện cho thấy, khi đi phá thai, người đi cùng các bạn đa phần là nữ. Sự xuất hiện của bạn trai rất hiếm, bởi nhiều cặp đã bất hòa ngay khi phát hiện mang thai. Có bạn đến cùng gia đình nhưng trong tình thế ép buộc vì bị phát hiện.

“Nhiều phụ huynh phản ứng trong giận dữ, muốn chấm dứt mọi chuyện ngay lập tức vì sợ ảnh hưởng danh dự của mình, tương lai của con, mà quên mất điều quan trọng nhất là đồng hành cùng con” - bác sĩ Nhật nói.

Bác sĩ chia sẻ, gần đây khoa tiếp nhận một bạn nữ 15 tuổi mong muốn giữ thai nhưng bị mẹ kịch liệt phản đối, khiến bạn có ý định tự tử. Cuối cùng, khi được các nhân viên y tế tư vấn tâm lý, gia đình đã thay đổi quyết định.

Bên cạnh phòng tư vấn tâm lý, bệnh viện cũng có những đơn vị hỗ trợ hợp pháp dành cho các trường hợp sinh con ngoài ý muốn nhưng không đủ điều kiện nuôi dưỡng, nhằm tránh việc các bạn tìm đến những tổ chức trái phép.

Điều quan trọng bị bỏ quên

Một thực tế đáng buồn là rất ít bạn hỏi về biện pháp tránh thai sau phá thai, trong khi đây là vấn đề then chốt để không lặp lại bi kịch. Nhiều bạn còn chưa được giáo dục về việc chủ động sử dụng bao cao su để phòng tránh thai và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Theo bác sĩ Nhật, bệnh viện ghi nhận nhiều trường hợp vẫn tin vào những quan niệm sai lầm như xuất tinh ngoài, thụt rửa sau quan hệ hay quan hệ trong kỳ kinh nguyệt sẽ không mang thai.

Đặc biệt, thuốc tránh thai khẩn cấp bị lạm dụng như một biện pháp thường xuyên, trong khi thực chất chỉ được dùng trong trường hợp bất khả kháng.

Tương lai nào cho những lầm lỡ

Thạc sĩ tâm lý Thái Đình Lãm (công tác tại Phân hiệu Trường Đại học FPT, giảng viên tâm lý học, diễn giả các chuyên đề tâm lý ứng dụng) nhớ lại một ca tham vấn cách đây khoảng 5-6 năm. Khi đó, thầy tiếp nhận một cặp đôi học sinh lớp 11 yêu nhau từ lớp 10. Sau khi nảy sinh quan hệ, bạn nữ mang thai ngoài ý muốn.

Trong buổi gặp chuyên gia, cả hai hoang mang, lo lắng nên bỏ hay giữ thai vì lo sợ việc học dang dở, tương lai khép lại.

Những ngày ấy, hai bạn sống trong trạng thái căng thẳng, lo âu, giấu kín chuyện với gia đình, thầy cô và bạn bè. Cả hai tự tìm hiểu trên mạng những thông tin về sinh con sớm, đánh mất tương lai, những hệ lụy có thể xảy ra.

Sau ba buổi tham vấn, thầy Lãm phân tích, đặt những câu hỏi gợi mở để hai bạn nhìn sâu hơn vào trách nhiệm, lựa chọn và hệ quả lâu dài.

Cuối cùng, cả hai can đảm chia sẻ sự việc với cha mẹ. Bạn nam cũng thể hiện trách nhiệm với đối phương.

Sau khi tạm nghỉ học để sinh em bé, bạn nữ thực hiện đúng kế hoạch đã đề ra: theo học chương trình giáo dục thường xuyên để tiếp tục con đường học tập và sau đó học lên cao đẳng. Đến nay, cả hai vẫn giữ liên lạc với thầy Lãm.

Hãy phản kháng và lên tiếng để bảo vệ bản thân

Trong quá trình tiếp xúc với các trường hợp mang thai ngoài ý muốn, bác sĩ CKI Lê Trần Xuân Mai (Khoa Kế hoạch hóa gia đình, Bệnh viện Hùng Vương) vẫn không quên câu chuyện đau lòng về một bạn nữ sinh (khoảng 15-16 tuổi) được mẹ dẫn đến bỏ thai vì bị hàng xóm xâm hại. Vài tháng sau, bạn quay lại bệnh viện bỏ thai lần nữa. Lần này người gây ra hậu quả chính là anh trai ruột của bạn.

Điều đáng buồn là bạn nữ không biết cách chống trả, cũng không đủ kỹ năng để tự bảo vệ bản thân. Từ câu chuyện này, bác sĩ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mỗi người cần nhận thức rõ cơ thể là của mình và có quyền phản kháng trước bất kỳ hành vi nào gây tổn thương.

Trong trường hợp không đủ sức tự vệ, các bạn phải lên tiếng, chia sẻ với gia đình hoặc nhà trường để được hỗ trợ, tìm hướng giải quyết, tuyệt đối không nên giấu giếm hay sống trong sợ hãi.

Vượt quá giới hạn trong tình yêu tuổi học trò không phải là dấu chấm hết cho tương lai. Những lầm lỡ vẫn có thể được chữa lành, con đường phía trước vẫn còn nguyên cơ hội nếu các bạn nhận được sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường và xã hội.