Học sinh Trường THPT Lê Thánh Tôn trải nghiệm dùng AI tìm hiểu tác phẩm văn học

Học sinh hứng thú khi ứng dụng AI tìm hiểu tác phẩm văn học

Giới thiệu hai nền tảng Suno AI và NotebookLM, thầy Hà Văn Vụ (giáo viên Trường THPT Lê Thánh Tôn) đã hướng dẫn học sinh vận dụng AI để sáng tác nhạc và tạo podcast từ nội dung tác phẩm văn học.

Để làm cơ sở cho hoạt động trải nghiệm trên lớp, trước buổi báo cáo, thầy Vụ đã yêu cầu học sinh đọc kỹ, tóm tắt nội dung và rút ra thông điệp từ truyện ngắn Con muốn làm một cái cây của nhà văn Võ Thu Hương.

Truyện ngắn này nằm trong sách ngữ văn lớp 6, bộ sách Chân trời sáng tạo.

Cụ thể, kết hợp với ChatGPT, học sinh được hướng dẫn đặt câu lệnh yêu cầu AI tóm tắt nội dung, rút ra thông điệp, sau đó, tạo lời bài hát từ nội dung truyện ngắn. Phần lời này được đưa lên nền tảng Suno AI để tạo thành bài hát.

Bên cạnh đó, với NotebookLM, học sinh học cách tạo ra một sản phẩm podcast. Trong podcast, hai nhân vật trò chuyện xoay quanh nội dung tác phẩm, giúp học sinh có thêm hình thức tiếp cận tác phẩm văn học bằng cách lắng nghe.

Trong quá trình hướng dẫn, thầy Hà Văn Vụ lưu ý rằng học sinh phải là người kiểm chứng nội dung do AI tạo ra để đảm bảo lời bài hát và thông điệp đúng với tinh thần của tác phẩm.

Thầy Vụ nhấn mạnh AI chỉ là công cụ hỗ trợ còn việc cảm thụ và đánh giá tác phẩm vẫn thuộc về người học.

Đã làm quen với Suno AI từ những năm cấp hai nhưng với NotebookLM, bạn Lê Nguyễn An Nhiên (lớp 10A11) mới biết đến gần đây. An Nhiên cùng các bạn đều rất bất ngờ khi nghe đoạn podcast do AI tạo.

Theo An Nhiên, các nền tảng AI này giúp bạn thỏa đam mê sáng tác âm nhạc khi chưa có kiến thức bài bản và có thể tạo giọng đọc bằng văn bản khi bản thân chưa tự tin vào giọng của mình.

Ngoài ra, An Nhiên cũng thường xuyên tìm hiểu và sử dụng một số công cụ AI phổ biến khác như ChatGPT, Gemini,... để tổng hợp thông tin, hỗ trợ việc học. Đặc biệt, An Nhiên luôn có thêm bước kiểm chứng lại nội dung do AI tạo ra để tránh hiểu sai nội dung.

Đây là một trong nhiều nội dung đã được các thầy cô chia sẻ tại buổi báo cáo chuyên đề "Cảm thức Sài Gòn - Khi văn chương đối thoại cùng AI" do ba giáo viên Trường THPT Lê Thánh Tôn (gồm cô Nguyễn Thị Thúy Hằng, cô Lê Thị Thúy Hằng và thầy Hà Văn Vụ) thực hiện.

Chuyên đề liên môn được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa môn ngữ văn và môn giáo dục địa phương. Chuyên đề nhằm giúp học sinh củng cố kỹ năng đọc hiểu văn bản, rèn kỹ năng viết văn bản nghị luận phân tích, giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.

Đồng thời, đây là dịp để học sinh tìm hiểu về văn học TP.HCM sau năm 1975 và cảm nhận vẻ đẹp của đất và người Sài Gòn - TP.HCM qua trang sách.

Đặc biệt, bằng việc giới thiệu các phương pháp mới, chuyên đề mang đến cho học sinh những cách tiếp cận hiện đại, qua đó, góp phần hình thành năng lực "công dân số văn hóa" cho học sinh.

Đối thoại cùng nhà văn

Tại buổi báo cáo, các bạn còn tham gia thuyết trình giới thiệu về tác giả Võ Thu Hương và tác phẩm Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.

Đặc biệt, nhà văn Võ Thu Hương đã trực tiếp đến giao lưu, trò chuyện với học sinh. Nhà văn đã có những chia sẻ về hành trình sáng tác, ký ức tuổi thơ, quan điểm sáng tác cũng như lời khuyên cho các bạn về việc nuôi dưỡng cảm xúc và sự sáng tạo trong văn chương.

Nhà văn Võ Thu Hương hiện là Chánh văn phòng Hội Nhà văn TP.HCM. Cô là tác giả có tác phẩm xuất hiện trong sách tiếng Việt 2 và ngữ văn 6 của bộ sách Chân trời sáng tạo.

Lắng nghe những chia sẻ của nhà văn, bạn Nguyễn Thanh Mai Thảo (lớp 10A11) rất ấn tượng với nghị lực cũng như hành trình gắn bó với văn chương của cô.

Trong thời đại AI phát triển, Mai Thảo thừa nhận đôi lúc trí tuệ nhân tạo khiến các bạn "lười" tư duy, thậm chí phụ thuộc vào công nghệ.

Tuy nhiên, Mai Thảo luôn ý thức rằng AI không đúng tuyệt đối. Bạn từng phát hiện thông tin AI đưa ra chưa chính xác và phải tìm kiếm lại thông tin trên Internet.

Do vậy, Mai Thảo chọn sử dụng AI như một công cụ để tìm kiếm gợi ý và tiếp nhận một cách có chọn lọc.

Cũng trong khuôn khổ nội dung chuyên đề, học sinh các lớp đã chia thành 6 nhóm để thực hiện các sản phẩm học tập.

Các sản phẩm gồm có: thiết kế chân dung tác giả, bìa sách; clip giới thiệu có sử dụng AI; bài viết giới thiệu tác giả; bài viết phân tích tác phẩm; thiết kế trò chơi trắc nghiệm trực tuyến; làm mô hình mô phỏng không gian văn học từ các tác phẩm.

Sản phẩm được trưng bày tại buổi báo cáo chuyên đề. Với ba khu vực gồm: thị giác, thính giác và kỹ thuật số, thầy cô mong muốn giúp học sinh tiếp cận nội dung học tập cả về phần nhìn, phần nghe lẫn trên nền tảng trực tuyến.