Người trẻ lan tỏa nghệ thuật nhuộm chàm truyền thống

Vừa qua vào ngày 18 và 19-4, triển lãm nghệ thuật "Chạm chàm" đã trở thành điểm hẹn của những bạn trẻ yêu mến văn hoá nhuộm chàm độc đáo của dân tộc. 

Điều bất ngờ không chỉ nằm ở những hoạt động thú vị buổi triển lãm mang lại, mà còn ở đội ngũ đứng sau dự án. Đó là nhóm sinh viên năm nhất khoa Thiết kế truyền thông, Đại học Kinh tế TP.HCM.

Xuất phát từ tình yêu với sắc chàm, các bạn trẻ đã thực hiện một hành trình nghiên cứu từ vùng cao phía Bắc đến tìm hiểu studio nhuộm chàm tại TP.HCM để mang câu chuyện nhuộm chàm đến với người xem.

Nhóm dự án kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức và hiểu biết của thế hệ trẻ về nghề nhuộm chàm truyền thống. Qua đó khơi dậy niềm tự hào và ý thức bảo tồn những nét đẹp văn hóa này. 

Đưa nghề truyền thống "vượt núi" về thành thị

Đến với triển lãm "Chạm chàm", người xem không chỉ quan sát mà được dẫn dắt vào một câu chuyện độc đáo của nghề nhuộm chàm. 

Ban tổ chức chia sẻ hành trình từ những lá chàm xanh mướt trải qua quá trình ủ, lên men công phu cho đến khi trở thành sắc xanh đặc trưng trên nền vải lanh, vải sợi tự nhiên.

Bạn Huỳnh Nguyễn Dương Khanh - đại diện nhóm dự án - chia sẻ: "Hiện nay tại TP.HCM, cộng đồng trẻ yêu thích nghệ thuật nhuộm chàm Tây Bắc đang ngày một lớn mạnh. Triển lãm không chỉ thu hút các bạn sinh viên mà còn cả những người lớn tuổi đến tìm hiểu, cho thấy sức hút mãnh liệt của một nét văn hóa rất ấn tượng của nước ta".

Bạn Trần Tấn Tài - thành viên dự án - cho biết nhóm đã biến hóa mô hình triển lãm thành một không gian đa giác quan, gần gũi và sinh động để phù hợp với thị hiếu giới trẻ. 

"Chạm chàm" mong muốn mọi người không chỉ nhìn mà còn được chạm tay vào thớ vải, ngửi thấy mùi hương đặc trưng của chàm lên men, cảm nhận trực tiếp câu chuyện của nghề nhuộm.

Khát vọng giữ gìn và làm mới nghề nhuộm chàm của người trẻ

Một trong những hoạt động đặc biệt của triển lãm là không gian workshop. Người tham dự sẽ được hóa thân thành "nghệ nhân" để tạo ra những tác phẩm độc bản với sự hướng dẫn của Bảo Minh (sinh năm 1997) và Huy Thanh (sinh năm 1996). 

Đây cũng là hai bạn trẻ đã quyết định chọn nhuộm chàm làm con đường sự nghiệp lâu dài tại TP.HCM.

Sau những chuyến đi thực tế tại Hà Giang và "phải lòng" với nghề nhuộn chàm truyền thống, Bảo Minh quyết tâm mang kỹ thuật này về TP.HCM nhưng gặp phải nhiều thử thách từ khác biệt thời tiết, nguyên liệu.

"Thời tiết miền Nam khác biệt hoàn toàn với vùng Tây Bắc. Đôi lúc nhiệt độ thay đổi đột ngột khiến 4 trên 5 thùng chàm tụi mình chuẩn bị bị hư hoàn toàn. Nguyên vật liệu cũng phải thay đổi vì ở đây không có đủ nguyên liệu gốc như ở vùng cao", Bảo Minh bộc bạch.

Thế nhưng, sự khó nhọc đó chính là thứ khiến những người trẻ như Minh và Thanh càng thêm trân quý nghề. Minh chia sẻ cảm giác được tạo ra một sản phẩm độc bản hiện rõ trên tấm vải chàm thủ công là điều khiến bạn không bao giờ từ bỏ nghề nhuộm chàm.

Bạn Huy Thanh cho biết giới trẻ ngày nay có gu thẩm mỹ rất cao. Họ không chỉ tìm kiếm vẻ đẹp mà còn tìm kiếm câu chuyện đằng sau sản phẩm. Studio nhuộm chàm của bạn thường xuyên nhận được yêu cầu thiết kế chàm trên các vật dụng hiện đại như túi xách, quần jeans, khăn choàng, móc khoá...

Đến với workshop nhuộm chàm, bạn Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (sinh viên Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM) cho biết thông qua triển lãm, bạn không chỉ biết thêm về nghề thủ công mà còn cảm nhận được sự khéo léo, sáng tạo tuyệt vời của người Việt.

"Cách tiếp cận qua workshop thực sự khiến những người trẻ như mình thấy văn hóa truyền thống trở nên gần gũi và đầy cảm hứng", Như Quỳnh nói.

Điều đó cho thấy bằng tư duy sáng tạo và lòng nhiệt huyết, các bạn trẻ của dự án "Chạm Chàm" đã tiếp thêm năng lượng mới, giúp nghề nhuộm truyền thống vừa giữ được bản sắc, vừa thích nghi với thời đại.