Dưới góc nhìn của một gen Z, Phương Mỹ Chi đã truyền tải những giá trị nhân văn nhưng không làm biến tấu nội dung gốc của các tác phẩm.

Album Vũ trụ cò bay được đánh giá cao bởi concept. Bạn đã "thai nghén" ý tưởng này trong bao lâu?

Chi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ làm được một album vào năm 20 tuổi. Lúc đầu, Chi chỉ định làm một đêm nhạc nhỏ kỷ niệm 10 năm ca hát. Ấy thế mà cuối cùng, Chi lại "bày vẽ" ra một album và một showcase. (cười).

Còn về ý tưởng, Chi nghĩ ca khúc Nam quốc sơn hà (kết hợp cùng Erik tại The Heroes 2021) là cảm hứng. Sau lần kết hợp đó, một "tia sáng" lóe lên trong Chi: "Sao mình không làm các sản phẩm âm nhạc lấy ý tưởng từ văn học Việt Nam!".

Sau đó, Chi tham gia lớp sáng tác của nhóm DTAP. Ở lớp học này, Chi học được kỹ năng biến những ý tưởng trong đầu thành một bài nhạc. Từ lớp học này, Chi tìm được ba ca khúc hay để làm nhạc.

DTAP xúi: "Mình sáng tác thêm mấy bài nữa để làm album luôn đi Chi!". Thế là tụi Chi cùng ngồi lại, chọn ra các tác phẩm văn học phù hợp, rồi đưa góc nhìn của mình vào. Tụi mình mất hai năm để hoàn thành album này. Trong album này, Chi lần đầu thử sức ở vai trò sáng tác.

Cụ thể, dấu ấn của "nhạc sĩ" Phương Mỹ Chi thế nào trong album lần này?

Gọi nhạc sĩ nghe "đao to búa lớn" quá, Chi chỉ dám nhận mình là "người viết" thôi! Ngoài Những ngôi sao xa xôi (thực tập sinh viết), Đẩy xe bò (DTAP viết), những ca khúc còn lại, Chi đồng sáng tác với DTAP. Đặc biệt, hai ca khúc Gối gấm và Bóng phù hoa, Chi tham gia đến 90%.

Riêng ca khúc Bóng phù hoa, Chi viết khi ôn thi tốt nghiệp THPT. Ca khúc lấy cảm hứng từ tác phẩm Người con gái Nam Xương của nhà văn Nguyễn Dữ. Ca khúc được Chi hoàn thành vỏn vẹn trong 1 ngày. Việc ca khúc được khán giả yêu thích khiến Chi rất bất ngờ.

Việc đưa những tác phẩm văn học vào các ca khúc có làm khó ê kip không?

Thời phổ thông, môn học Chi thích nhất là môn Văn. Khi hát dân ca, Chi càng thêm yêu những giá trị văn hóa của Việt Nam. Chi nghĩ những tác phẩm văn học là mảnh đất màu mỡ chưa ai khai phá. Chi muốn chạm đến, làm những điều thú vị trên mảnh đấy này.

Trong các tác phẩm văn học, Chi thích nhất Chiếc thuyền ngoài xa - truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Minh Châu. Chi tự nhủ: "Nếu sau này làm nhạc, mình nhất định phải đưa tác phẩm này vào!".

Tuy nhiên, việc yêu thích là một chuyện, còn làm thế nào để truyền tải câu chuyện bằng bài hát lại là chuyện khác. Chi gặp khó khăn về viết lời, bởi phải cân nhắc câu từ, phải viết ẩn ý… để không mang đến những cảm xúc tiêu cực. Mà không chỉ Chiếc thuyền ngoài sa đâu, 10 ca khúc trong album, Chi nghĩ ca khúc nào cũng khó cả (cười).

Làm album này, Chi rơi nước mắt không ít lần. Có những lúc Chi khóc vì áp lực. Cũng có những lần Chi khóc vì tình cảm mọi người dành cho mình. Thậm chí, nhiều khi đang thu, Chi cũng chảy nước mắt bởi đồng cảm với lời lẽ trong ca khúc. Như khi thu ca khúc Hai đứa trẻ, Chi nghĩ về chị gái mình, về những khó khăn mà hai chị em đã trải qua cùng nhau….

Nhưng khó nhất là ca khúc nào?

Đó là Chiếc lược ngà. Ca khúc này "ngốn" của ê kíp rất nhiều thời gian và công sức. Đây là tác phẩm văn học quá nổi tiếng và tụi mình phải làm mới sao cho ấn tượng.

Đoạn đầu ca khúc này, tụi mình đưa vào dân ca miền Nam, đoạn điệp khúc mang hơi hướm cổ tích, thần tiên, sau đó chuyển sang cải lương, hát vọng cổ…

Khi pha trộn giữa dân gian và hiện đại, nếu làm không khéo sẽ rất khó nghe, phản cảm. Chưa kể, trong cải lương, những nốt ngân phải chênh, phô mới đúng, nếu mình lạm dụng kỹ thuật, chỉnh đúng nốt nghe sẽ rất kỳ…

Ca khúc Chiếc lược ngà gây ấn tượng bởi có sự góp giọng của nghệ sĩ cải lương Kim Tử Long. Nhiều người tò mò về "hậu trường" của sự kết hợp này?

Chi mời được chú Kim Tử Long qua sự "mai mối" của anh Tiêu Minh Phụng. Khi gọi, Chi rất sợ chú sẽ từ chối. Tuy nhiên, điều bất ngờ là chú khen bài hát hay và muốn đi thu ngay. Lúc thu, sức khỏe chú không tốt nên bảo ê kíp thu xếp cho chú thu lại hôm khác.

Điều khiến Chi cảm động nhất là chú bảo: "Tụi con đừng quan trọng chuyện tiền bạc. Chú thương tâm huyết của tụi con dành cho cải lương, cho văn hóa dân tộc nên giúp được gì, chú sẽ hết lòng".

Thế còn Suboi thì sao?

Khi viết Hai đứa trẻ, Chi và DTAP nghĩ ngay đến chị Suboi. Tuy nhiên, Chi mất một tháng mới dám…ngỏ lời. Thời điểm ấy, chị Suboi đang bận rộn với Rap Việt cùng những dự án cá nhân khác. Chị bảo sẽ lên phòng thu để nghe thử ca khúc. Và sau khi nghe xong, chị đã bị Chi và DTAP thuyết phục (cười).

Việc Phương Mỹ Chi mời các rapper Suboi (Hai đứa trẻ), Pháo (Vũ trụ có anh) feat cùng mình, phải chăng là một kiểu "đu trend". Nhiều khán giả bảo: "Một mình Chi hát vẫn ổn mà, đưa rap vào các ca khúc thế này có phần lạc nhịp"?

Chi không nghĩ sự kết hợp này là "đu trend". Đã có rất nhiều sự kết hợp, và những sự kết hợp giúp "nâng" sản phẩm lên. Chi nghĩ ca sĩ hay rapper đều quan trọng như nhau. Hơn nữa, Chi tin vào "tín hiệu vũ trụ" gửi đến cho mình. Khi nghe bản thu Hai đứa trẻ, chị nghĩ ngay đến chị Suboi, và Pháo cũng vậy.

Để làm nên Vũ trụ cò bay, Phương Mỹ Chi và DTAP mâu thuẫn, tranh cãi không?

Tụi mình làm việc hơn 2 năm nhưng số lần tranh luận chắc đếm trên đầu ngón tay (cười). Cái này gọi là bắt đúng tần số.

Ở album này, DTAP áp dụng mô hình thực tập sinh, tức là ngoài Chi, ngoài DTAP, sẽ có những cộng sự khác nữa. Chi học được cách dung hòa khi làm việc trong một tập thể. Dĩ nhiên, sẽ có những khúc mắc, những trục trặc, nhưng phải mọi người đều "cho qua", vì một album "phải đỉnh".

Trong album này, Chi phô diễn khả năng ở nhiều dòng nhạc, nhiều thể loại, từ dân ca, cải lương, đến nhạc cách mạng…Có vẻ bạn có tham vọng "đánh chiếm" nhiều thị trường, nhiều khán giả?

Thực ra tên album Vũ trụ cò bay đã dẫn dắt Chi đi. Vũ trụ thì đa màu, cò thì bay khắp nơi, từ Nam ra Bắc, từ đồng bằng lên miền núi….

Chi muốn thử sức nhiều loại hình nghệ thuật ở nhiều vùng miền khác nhau, để xem khả năng của mình đến đâu. Đa dạng bản thân là điều mà Chi muốn hướng đến. Chi muốn nếu có cơ hội ra quốc tế, khi mọi người hỏi Việt Nam có dòng nhạc gì, Chi sẽ đưa Vũ trụ cò bay như một lời giới thiệu về đất nước mình.