Tôi là một cây bàng.

Tôi không nhớ mình bao nhiêu tuổi, nhưng tôi là cây già nhất trong trường, được chính tay ngài hiệu trưởng đầu tiên trồng và chọn một vị trí đẹp nhất nơi cuối sân, tránh xa lũ học sinh nghịch ngợm.

Tôi từng nghe lão trống than thở suốt hè, rằng sân trường im ắng quá khiến lão ta buồn. Lão thích cái cảm giác mặt da rung lên bần bật báo hiệu giờ ra chơi đến, để được nghe tiếng hò hét cũng như nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt những đứa trẻ.

Lão hâm! Yên tĩnh không muốn, lại muốn bị phá bĩnh bởi lũ nghịch ngợm! Tôi mặc kệ mấy lời lải nhải của lão, lim dim tận hưởng khoảng lặng yên bình sau giờ tan học.

Bỗng có tiếng thét chói tai làm tôi tỉnh giấc. Chau mày, tôi vén những tán lá lòa xòa che tầm mắt ra nhìn. Lại là mấy cô cậu học sinh tan học chưa chịu về nhà.

- Đau quá! Các cậu buông ra đi mà! - Một cô bé cất giọng yếu ớt, tay cố giữ lấy hai bím tóc đang bị giật mạnh về phía sau.

- Sao mày không cho tụi tao chép bài? Để tụi tao vừa bị điểm kém vừa bị phạt?

Và cuối cùng kết thúc bằng tiếng khóc nấc của cô bé. Nhưng tôi phớt lờ và ngủ tiếp.

* * *

Một buổi chiều khác. Sân trường bớt đông vì trời lạnh. Chỉ có đám con trai, chúng nô giỡn đuổi nhau mồ hôi nhễ nhại. Chúng cách xa tôi, vì tôi sẽ thả quả bàng rơi xuống đầu chúng.

Nhưng một con bé không biết sợ, dám lại gần gốc cây ngồi. Thân hình mập mạp, khoác áo to sụ như chú gấu, con bé kéo mũ trùm đầu ra sau, lộ đôi má đỏ ửng, lấm chấm những đốm mụn hồng.

Tôi nhận ra đó là con bé dạo trước bị bắt nạt. Tôi chả biết tên cô bé, nên tự đặt là Hột Mít. Hột Mít ngồi xuống, xoay lưng về phía tôi, lúi húi làm gì đó. Tôi tò mò, vén vài khóm lá, nghiêng đầu nhìn xuống.

Hột Mít lôi ra một cuốn sổ, lật giở từng tờ, dừng lại ở một trang trắng tinh và bắt đầu vẽ. Nét bút hiện lên trang giấy, chẳng mấy chốc mà tạo thành hình người. Tôi trầm trồ: con nhỏ có tài ghê.

Tôi nhìn con bé hoàn thành bức họa. Là hình một cậu nhóc đang đá bóng trong sân, mảnh áo tung bay theo gió. Tôi ngẩng đầu nhìn khoảnh sân trước mặt, làm gì có thằng bé nào. Hóa ra Hột Mít tự tưởng tượng thôi. Tôi phát hiện ra trống trường đã điểm, các bạn đã về lớp, sao Hột Mít còn ngồi đây?

Con bé ngước nhìn sân vắng, thở dài, rồi lại lúi húi cắm mặt vào trang vở.

* * *

Tự lúc nào cái gốc cây của tôi đã trở thành quán quen cho cô bé đến trọ. Tôi đã quên mất mình phải xua đuổi như đã làm với đám nghịch ngợm. Cô bé hiền lành dễ mến, lúc nào cũng yên lặng, làm sao nỡ.

Rồi tôi cũng hiểu cuốn tập có những bức vẽ ấy là gì. Đó là một dạng nhật ký bằng tranh, có một người luôn xuất hiện trong những trang vở đó. Một cậu bé điển trai, hoạt bát.

Lúc thì đá bóng, khi thì ôm đàn ghi-ta say sưa hát, thậm chí cả lúc cậu ta cầm bút trầm ngâm suy nghĩ giải bài toán cũng được khắc họa hết sức tài tình.

Cô bé này... đang yêu thầm ư?

Tôi tò mò về cậu bé kia, có giống như trong tranh vẽ không nhỉ.

- Ê, lớp phó học tập, con heo mập xấu xí!

Hột Mít giật mình đánh rơi bút, ngẩng mặt lên. Dưới chân, tôi cảm nhận được Hột Mít đang run rẩy. Lại là mấy đứa bắt nạt con nhỏ.

- Sao tụi này gọi mà không trả lời? - Một đứa lại gần, tay kéo bím tóc của cô bé.

Hột Mít ôm tai, tay giữ chặt tóc.

- Mày lại mách cô?

- Không phải tớ đâu mà... - Hột Mít cố gắng thanh minh.

Bím tóc bị giật lên, Hột Mít đau chảy nước mắt. Thân làm cây như tôi không thể để yên, đang định trút mấy quả xuống đầu bọn chúng thì có một giọng nói chen ngang.

- Là tao mách cô giáo đấy! Chúng mày có giỏi thì đánh tao này! Cả đám con trai bu vào bắt nạt một đứa con gái. Đúng là hèn!

Mười con mắt đổ dồn về phía người mới đến, trong đó có tôi. À quên, tôi là cây, tôi làm gì có mắt. Tôi nhận ra đó chính là cậu bé xuất hiện trong tranh. Sơ mi trắng sạch sẽ, tóc mái vểnh hất lên, một tay đút túi quần. Dáng vẻ nghênh ngang nhưng không hề phản cảm.

Ba thằng chuyển mục tiêu, hướng về phía Mái Vểnh - biệt danh mới tôi đặt cho người trong lòng của Hột Mít.

Và cách giải quyết của tụi con trai, đến cuối cùng luôn là dùng nắm đấm. Chúng đánh nhau. Tôi đứng bên cạnh mà chẳng thể can ngăn, sợ ném quả xuống thì đụng trúng Mái Vểnh.

Trong lúc tôi còn e sợ thì Hột Mít đã lao vào. Chẳng biết chuyện gì đã xảy ra, chỉ thấy ba thằng nhãi nằm đo đất, Mái Vểnh đứng xoa tay, quay sang nói với Hột Mít:

- Cậu có đánh nhau được đâu mà lao vào làm gì? - Tuy trách móc là thế, nhưng Mái Vểnh cũng vẫn cúi xuống đỡ Hột Mít dậy.

- Được đấy! Thằng bé này khá! - Tôi thầm khen. - Hột Mít đúng là có mắt nhìn người.

* * *

Nắng hè xuyên qua tàng lá, hun tôi trong cái nóng như thiêu. Tôi lại phải xa Hột Mít trong ba tháng. Tôi thấy nhớ cái dáng người mập mạp đáng yêu và tĩnh lặng. Cô bé không xấu như đám bạn trêu chọc. Với tôi, cô bé xinh đẹp hơn biết bao đứa trẻ xinh đẹp khác.

Mà liệu rằng Mái Vểnh có thấy điều đó không nhỉ?

Tôi hỏi mình, rồi tự trả lời là "không", vì Hột Mít vẫn vậy, vẫn vẻ mặt cô đơn giấu sau nụ cười gượng gạo, như cái bóng vô hình ngắm ai đó từ xa. Và vẫn chỉ vùi mình trong cuốn nhật ký bằng tranh tự họa.

Cô bé ngốc!

Hột Mít cặm cụi với những bức tranh. Khi cô bé chuyên tâm làm gì đó là lúc cô bé xinh đẹp nhất, đôi môi vô thức khẽ kéo cong nở nụ cười.

Một làn gió lớn thổi qua. Hột Mít lấy tay giữ lại, nhưng không kịp. Những bức tranh bị gió cuốn bay lên như cánh bướm. Cô bé vội vàng với theo những tờ giấy. Tôi chợt nảy ra một ý, thổi gió tung cho chúng bay cao hơn. Xấu xa, tôi giấu đi vài bức tranh trên vòm lá.

* * *

Năm học mới bắt đầu, Hột Mít đã là nữ sinh cuối cấp. Tôi như người cha chờ đợi đứa con gái nhỏ suốt hè. Nhưng con bé không đến gặp tôi. Thay vào đó lại là Mái Vểnh. Sự xuất hiện của cậu nhóc khiến tôi quên đi sự trống trải của mình.

Mái Vểnh đứng dưới, ngước lên nhìn những tàng cây của tôi chăm chú. Tôi nảy ra một ý, rung nhẹ những phiến lá, lôi ra những bức tranh ngả màu mà tôi đã cố gắng cất kỹ thật sâu không cho nắng mưa chạm tới.

Gió thổi nhẹ, từng bức tranh như cánh bướm mỏng chao mình rơi xuống. Mái Vểnh ngạc nhiên, liền đưa tay ra đỡ, từng tờ, từng tờ.

Tôi dõi theo cử chỉ của thằng bé, đôi lông mày nhíu lại đăm chiêu. Chẳng biết thằng nhóc nghĩ gì, sau đó Mái Vểnh cất mấy bức tranh vào cặp sách.

* * *

Lại một năm học qua đi, thời gian bên Hột Mít của tôi chẳng còn nhiều. Tôi buồn, nhưng đó là cuộc sống. Con bé phải ra đi. Con bé phải trưởng thành.

Có một điều không thay đổi. Là sự nhút nhát tự ti của con bé. Thích một người suốt ba năm, lại chẳng dám ngỏ lời.

Rồi con bé khóc nức nở, làm trái tim già của tôi cũng thấy bi thương.

- Cây Bàng ơi, có lẽ suốt ba năm qua ông là người gần gũi bên con nhất!

Hột Mít gọi tôi đó ư? Trái tim tôi run lên từng hồi vì cảm động, cho dù tôi chả có trái tim.

Tôi nghiêng cành như muốn ôm con bé. Con bé gục đầu áp mặt vào vỏ cây sần sùi.

- Hết thật rồi ông ơi!

Dạo trước con bé nhìn thấy những bức tranh của mình kẹp trong vở của cậu ấy. Hột Mít sợ Mái Vểnh phát hiện ra những tâm tư tình cảm nén trong lòng, con bé không có niềm tin, sợ nghe thấy ba từ "cậu không xứng" phát ra từ miệng cậu ấy.

Thế rồi một cô gái khác đã tự nhận mình là chủ nhân bức tranh, cướp lấy tình cảm mà Hột Mít đã âm thầm gửi gắm trong đó. Và cuối cùng, cô bé thấy hai người đi với nhau.

Trái tim Hột Mít đau lắm! Những giọt nước mắt ướt nhòe. Tôi đu đưa nhành lá, thổi cơn gió thầm thì, vỗ về cô gái nhỏ. Sau một trận khóc đã đời, Hột Mít đã chọn từ bỏ.

...Năm đó, có cô gái mập mạp vùi mình vào học hành thi cử đến sút cả cân. Năm đó, có cô gái đỗ thủ khoa một trường đại học trên thủ đô. Năm đó, tôi phải buông tay để cho con gái của mình bay đến vùng đất mới.

* * *

Tôi lải nhải điều đó hết năm này qua năm khác khiến cho mấy thằng nhóc cây cảnh xung quanh phát chán.

Lão trống bạn già của tôi đã đi rồi, không còn ai vang những tiếng thùng thùng mỗi giờ tan lớp. Tôi nhớ gã lắm. Bao nhiêu năm rồi tôi vẫn chẳng quen được tiếng chuông chát chúa như rọi thẳng vào cái màng nhĩ già.

Tôi cần yên tĩnh!

Tôi đang ngủ một giấc thật dài. Trong mơ tôi thấy Hột Mít về thăm. Một quả bóng nhỏ đập thẳng vào gốc cây. Tôi giật mình tỉnh giấc.

Tôi uể oải vén lá ra nhìn. Thấy một cậu bé con đang chơi. Chưa nhìn rõ mặt thì nhóc đã chạy đi, rồi quay lại cùng mẹ của nó. Người phụ nữ kéo con trai ngồi xuống gốc cây, tay xoa xoa từng vết sần sùi trên thân gỗ. Cái cảm giác này khiến tôi quen thuộc.

- Đây là người bạn già thân thiết nhất của mẹ trong những năm tháng cấp ba.

Ôi giọng nói này... tôi mở mắt thật to dòm cho kỹ. Người phụ nữ dáng người mảnh khảnh tự tin, rất lạ, nhưng rồi lại rất quen. Đúng rồi, chính nụ cười là điều tôi cảm thấy đẹp nhất trên khuôn mặt Hột Mít. Chính là Hột Mít của tôi rồi. Con về thăm người cha này đấy ư?

Tôi lay tán lá một cách kích động. Mẹ con Hột Mít dang tay ôm lấy tôi. Tôi nhìn kỹ gương mặt thằng bé, có nét giống với Mái Vểnh ngày xưa.

Mái Vểnh xuất hiện. Với phiên bản già dặn và chững chạc.

Tôi kinh ngạc. Hột Mít và Mái Vểnh... Lẽ nào...?

Chàng trai năm nào đứng ngắm những tàng lá, một góc nhìn quen thuộc như tái hiện kỷ niệm xưa.

Tôi nghe thấy Mái Vểnh nói:

- Cám ơn ông đã giúp con nhận ra thứ quý báu nhất của đời mình! Và con đã phải chờ rất lâu đến khi cô ấy có đủ tự tin tiếp nhận con mới dám ngỏ lời. Tình yêu... cho dù đúng người... cũng cần đúng thời điểm...

Nói xong Mái Vểnh xoay lưng bước đi, vẫn thái độ tự tin dứt khoát năm nào. Tôi nhìn theo, chợt thấy lòng ấm áp.